Günahla mübarizə üçün doqquz məsləhət

Hər bir problemin səbəbi və nəticəsi var. Həkimə gedən xəstədən soruşurlar: “Sizi nə narahat edir?” Sonra əlamətlər öyrənilir, lazım gələrsə analizlər və müayinələr təyin olunur. Bunların hamısı xəstəliyin tam mənzərəsini anlamaq və səbəbini tapmaq üçündür. Savadlı həkim yalnız simptomları aradan qaldırmaqla kifayətlənmir, o, xəstəliyin mənbəyini tapıb onu aradan qaldırmağa çalışır. Əgər yalnız simptomları müalicə edib, xəstəliyin özünü sağaltmasaq, nəticə səmərəsiz olacaq, xəstəlik yenidən qayıdacaq və hər dəfə daha ağır fəsadlarla üzə çıxacaq.

Ruhani həyatda da eynidir: əsas səbəbi tapmadan günahların nəticələrini təmizləməyə çalışmaq səmərəsizdir. Məsələn, mühakimə, paxıllıq, nifrət, qəzəb, ümidsizlik kimi günahların kökündə təkəbbür dayanır. Təkəbbürlə mübarizə aparmadan insan başqalarını mühakimə etməyi dayandıra bilməz. Tövbədən sonra bu günah yenə qayıdar və insanı ümidsizliyə sala bilər. Buna görə də insan həyatını analiz etməlidir. Bu təhlilin meyarı İncil və Allahın əmrləridir. Həyatdakı hadisələri, münasibətləri dəyərləndirərkən problemin başlanğıc nöqtəsini axtarın və ona İncilin baxış bucağından yanaşın. Əgər o başlanğıc günahı tapmısınızsa, məhz onun üçün tövbə etmək və onunla mübarizə aparmaq lazımdır. Çünki bu əsas günah sanki “baza” kimi digər günahların üzərində durur. O “bünövrə” dağıdılarsa, qalan günahların öhdəsindən gəlmək daha asan olar.

Günah dağdan diyirlənən kiçik bir qar topuna bənzəyir. Diyirləndikcə böyüyür, sürət qazanır və sonda qarşısına çıxan hər şeyi məhv edən qar uçqununa çevrilir. Günahın “qar topu”nu hələ başlanğıcda dayandırmaq çox daha asandır, ona böyüməyə, həyatı alt-üst etməyə imkan vermədən.

Məsələn, mühakimə günahı necə yaranır? Əvvəlcə bir fikir gəlir, sonra bu fikir böyüyür, düşüncələrə çevrilir, nəhayət, danışığa çıxır. İnsan kimisə mühakimə etdikcə bu günahın içinə daha çox batır. Başqaları haqqında qeybət etmək bir çoxlarının xoşuna gəlir. Bu, insanın günahkar düşüncələrlə ilk mərhələdə mübarizə aparmadığını göstərir. O, bu fikirləri yad və Allaha zidd kimi görmür, əksinə, qəbul edib “böyüdür”. Amma mühakimə üçün bəhanə həmişə tapılar: “Hamı pisdir, bir mən yaxşıyam”.

Günahla mübarizədə dua çox vacibdir. “Mənsiz heç nə edə bilməzsiniz” (Yəhya 15:5) deyə Rəbb buyurur. Əgər insan öz gücünə arxalanırsa, uğur qazana bilməməsi təəccüblü deyil. Günah, ehtiras və şeytani hücumlarla yalnız Allahın köməyi ilə mübarizə aparmaq mümkündür.

Bu kömək canlı və səmimi dua olmadan gəlmir. Əlbəttə, Allah bizim bütün ehtiyaclarımızı bilir. Amma insan dua etməyə ərinirsə, Rəbb ona yardım edəcəkmi? Bunu yalnız Allah bilir. Amma İsa Məsih buyurur: “Doğrusunu, doğrusunu sizə deyirəm: Mənim adımla Atadan nə diləyirsinizsə, O sizə verəcək”. (Yəhya 16:23)

Odur ki, günahla mübarizədə Allahdan kömək istəmək vacibdir. Dua edərkən səmimi olmaq və öz sözlərinizlə dua etmək kifayətdir.

Günahla mübarizədə Tövbə və Müqəddəs Şəriklik qədər təsirli vasitə yoxdur.

Tövbə etiraf ayinidir. İnsan günahlarını səmimiyyətlə etiraf etdikdə, kahinin görünən şəkildə verdiyi bağışlanma sözləri vasitəsilə, Allahın özü tərəfindən görünmədən günahlarından azad olur. Tövbə yalnız günahlarını dərk etmək deyil, həm də onları düzəltmək deməkdir.

Yunan dilində “tövbə” – metanoia – “ağlın düzəlməsi, yenilənməsi” mənasını verir. Yəni, tövbənin əsası günahı anlamaq, ona münasibəti dəyişmək və düşüncə tərzini yeniləməkdir.

Etiraf insana bu təmizlənməni və düzəlməyə başlamaq imkanını verir, bu düzəlməni həyata keçirmək üçün gücü isə insan Şəriklik ayinində, yəni Məsihin Vücudu və Qanını qəbul etməklə alır. Biz nə qədər çalışsaq da, Allahsız tövbə etmək mümkün deyil (“Mənsiz heç nə edə bilməzsiniz” Yəhya 15:5). Amma İsa Məsih bizi qüvvətləndirən Rəbbdir, Onun vasitəsilə hər şeyi edə bilərik (Filipililərə 4:13).

İnsan günahlarını anlayanda, bəzən hər bir günahı birdən-birə aradan qaldırmaq istəyi yaranır. Amma bu mümkün deyil. Bir neçə ehtirasla eyni anda mübarizə aparmağa çalışmaq adətən gücü azaldır, diqqəti yayındırır və nəticədə bütün ruhani mübarizə zəifləyir.

Daha düzgün yol ardıcıl və diqqətli şəkildə bir sahəyə fokuslanmaqdır.

Məsələn, çoxgünlük oruc dövründə bir günahla, məsələn, tamah və ya acgözlük günahı ilə mübarizəni məqsəd qoymaq olar. Bu o demək deyil ki, oruc bitəndən sonra insan yenidən həmin günaha qapıla bilər. Bu mübarizə uzun müddət tələb edir. Amma oruc zamanı bu günahla mübarizə aparmaq, dua və səbirli ruhani zəhmət, mütləq nəticə verəcəkdir.

Beləcə, hər dəfə bir konkret günahla ciddi şəkildə işləmək, bütün günahlarla eyni anda mübarizə aparmaqdan qat-qat səmərəlidir.

Xalq arasında deyildiyi kimi: “Bir baş yaxşıdır, iki baş daha yaxşı.” Əgər ikinci “baş” daha təcrübəli və ruhani cəhətdən dərin bir insandırsa, bu fürsəti dəyərləndirməmək ağılsızlıq olardı.

Ruhani rəhbər (keşiş) insanı iman və salehlikdə yönəldən, onun etirafını qəbul edən, ruhani böyüməsinə kömək edən şəxsdir. İnsan nə qədər Allaha yaxınlaşmağa çalışırsa, şeytan bir o qədər çox onu hədəfə alır.

Şeytani hiylələr bəzən çox incə və sezilməz olur, amma nəticədə insanı günaha aparır.

Təcrübəli bir ruhani rəhbərlə əlaqə bu tələləri aşkara çıxarır və insanın yeni günahlara düşməsinin qarşısını alır.

Dediyimiz kimi, xristian – görünməz düşmənlə döyüşən bir əsgərdir. Necə ki, əsgərə təcrübəli komandir lazımdır, eləcə də hər bir xristiana ruhani rəhbər lazımdır.

Kilsə minilliklər boyu toplanmış zəngin bir ruhani mübarizə təcrübəsinə və müqəddəs ataların irsinə malikdir.

Pravoslav ilahiyyatında insanın günahla düşmüş təbiətinin mənəvi bərpası və şəfa tapması prosesini öyrənən sahə asketika (zahidlik elmi) adlanır.

Bu elmi öyrənmək, artıq uzun və çətin bir ruhani yol keçmiş xristian zahidlərinin təcrübəsini tanımaq imkanı verir.

Kilsənin bu canlı və sınanmış təcrübəsi ruhani həyat yaşamaq istəyən hər kəs üçün əvəzsiz rəhbərdir.

Çünki ruhani həyat qaçılmaz şəkildə mübarizə deməkdir, bu, “qan və ətə qarşı deyil, hökmdarlara, hakimiyyət sahiblərinə, bu dünyanın zülmət hökmdarlarına, səmavi pis ruhlara qarşı mübarizədir” (Efeslilərə 6:12).

Kilsədə qədimdən bəri müqəddəslərin şəfaəti ilə Allaha dua etmək ənənəsi mövcuddur.

Xüsusilə də, müəyyən bir günahla mübarizədə uğur qazanmış müqəddəslərə müraciət etmək faydalıdır.

Məsələn, şəhvət və ehtiras günahı ilə mübarizədə tez-tez Müqəddəs Misirli Məryəmə dua edilir. O, bir vaxtlar günahkar qadın idi, lakin tövbə ilə böyük müqəddəsə çevrildi. Müqəddəslərin həyatı tövbənin və dəyişmənin mümkünlüyünə canlı sübutdur.

Ruhani mübarizədə sürətli nəticə ummaq sadəlövhlük olardı.

Birincisi, bu mübarizə, ilk növbədə, öz nəfsimizlə və illərlə formalaşmış ehtiraslarımızla döyüşdür. Bu, insanın içindəki ən güclü istehkamdır və onu dağıtmaq asan deyil.

İkincisi, bu ehtirasları şeytan özü qızışdırır və o, insanı asanlıqla buraxmaz. Ruhani cəhdlər artdıqca, onun hiylələri və hücumları da daha incə və güclü olur.

Amma Allahın köməyi ilə, həm özümüz üzərində, həm də şeytani qüvvələr üzərində qələbə mümkündür. Odur ki, məyus olmayın və qorxmadan irəliləyin, Rəbb sizinlədir!