12 Урок. Δωδέκατο μάθημα
| Текст 1: | Είμαι άρρωστος |
| Текст 2: | То ανθρώπινο σώμα |
| Грамматика: | § 1. Прошедшее время παρατατικός глаголов I и II спряжения παθητική φωνή § 2. Склонение существительных среднего рода с окончаниями -σιμο, -ψιμο, -ξιμο § 3. Склонение прилагательных с окончаниями -ύς, -ιά, -ύ § 4. Субстантивированные прилагательные § 5. Определительное местоимение о ίδιος (-α, -ο) § 6. Неопределенные местоимения (οι αόριστες αντωνυμίες) § 7. Придаточные предложения цели |
Κείμενο 1. Είμαι άρρωστος
Είμαι άρρωστος
Προχτές ξύπνησα πολύ νωρίς με πονοκέφαλο. Δεν αισθανόμουν καλά. Το κεφάλι μου ήταν βαρύ. Είχα ζαλάδες και πόνους σ’ όλο το σώμα. Μου φαινόταν ότι έχω πυρετό. Μπήκε η μητέρα μου, με κοίταξε, έβαλε το χέρι της στο μέτωπό μου και ρώτησε: «Τι έπαθες, παιδί μου; Είσαι άρρωστος; »
«Ναι, της απάντησα, φαίνεται, είμαι κρυωμένος. Έχω συνάχι και βήχα. Φτερνίζομαι συνέχεια.» Η μητέρα μου έβαλε το θερμόμετρο. Είχα τριάντα εννέα βαθμούς πυρετό. Γι’ αυτό η μητέρα αμέσως τηλεφώνησε στο γιατρό.
Σε καμιά ώρα ήρθε ο παθολόγος. Με ρώτησε πού πονάω. Του είπα πως αισθάνομαι γενική αδυναμία, μου πονάνε το κεφάλι, τα μάτια, τα χέρια, τα πόδια – όλο το σώμα. «Έχετε όρεξη;» ρώτησε ο γιατρός. «Δεν έχει καθόλου όρεξη. Σήμερα δεν έφαγε τίποτα», με ανησυχία είπε η μητέρα μου. Μετά ο γιατρός μου εξέτασε προσεχτικά το πρόσωπο, τα μάτια, τη γλώσσα, το λαιμό, το στήθος, την κοιλιά, την καρδιά. Ύστερα έκανε διάγνωση και καθόρισε τη θεραπεία: «Δεν είναι τίποτα το σοβαρό. Είστε όμως πολύ κρυωμένος. Πρέπει σήμερα και αύριο να μείνετε στο κρεβάτι, να πάρετε ασπιρίνες. Θα σας γράψω δυο συνταγές. Θα παίρνετε δυο φορές την ημέρα χάπια για το βήχα. Και αυτό το φάρμακο – από δέκα σταγόνες σε λίγο νερό τέσσερις φορές την ημέρα. Το βράδυ να με πάρετε στο τηλέφωνο.»
Όταν έφυγε ο γιατρός, η μητέρα πήγε στο φαρμακείο και έφερε τα φάρμακα. Άρχισα να τα παίρνω. Το βράδυ πάλι έβαλα το θερμόμετρο και είδα πως ο πυρετός κατεβαίνει. Γινόμουν καλά.
Запомните:
βάζω το θερμόμετρο – ставить градусник
βγάζω το θερμόμετρο – вынимать градусник
δεν αισθάνομαι καλά – чувствовать себя плохо
έχω ζαλάδες – у меня головокружение
έχω πυρετό – у меня температура (жар)
τι έπαθες; – что с тобой?
είμαι κρυωμένος – я простудился
σε καμιά ώρα – через некоторое время
αισθάνομαι γενική αδυναμία – ощущаю общее недомогание
κάνω διάγνωση – ставить диагноз
καθορίζω τη θεραπεία – назначать лечение
δεν είναι τίποτα το σοβαρό – нет ничего серьезного
γίνομαι καλά – поправляться
Λεξιλόγιο
| άρρωστος (-η, -ο) | больной |
| πονοκέφαλος ο | головная боль |
| αισθάνομαι | чувствовать |
| κεφάλι το | голова |
| βαρύς (-ιά, -ύ) | тяжелый |
| ζαλάδα η | головокружение |
| πόνος ο | боль |
| σώμα το | тело |
| φαίνομαι | казаться |
| πυρετός ο | температура, жар |
| βάζω | класть, ставить |
| χέρι το | рука |
| μέτωπο το | лоб |
| κρυωμένος (-η,-ο) | простуженный |
| συνάχι το | насморк |
| βήχας ο | кашель |
| φτερνίζομαι | чихать |
| συνέχεια | нареч. постоянно |
| θερμόμετρο το | термометр |
| βαθμός ο | степень, градус |
| παθολόγος ο | терапевт |
| πονάω | испытывать боль |
| αδυναμία η | слабость, недомогание |
| μάτι το | глаз |
| πόδι το | нога |
| ανησυχία η | беспокойство |
| πρόσωπο το | лицо |
| γλώσσα η | язык |
| λαιμός ο | шея |
| στήθος το | грудь |
| κοιλιά η | живот |
| διάγνωση η | диагноз |
| καθορίζω | назначать |
| θεραπεία η | лечение |
| ασπιρίνη η | аспирин |
| συνταγή η | рецепт |
| χάπι το | таблетка |
| φάρμακο το | лекарство |
| σταγόνα η | капля |
| φαρμακείο το | аптека |
Διάλογος
– Πού δέχεται ο παθολόγος;
– Στο ιατρείο αριθμός 9.
– Επιτρέπεται;
– Ορίστε, ορίστε. Τι σας συμβαίνει; (Τι πάθατε;) Τι σας ενοχλεί;
– Δεν είμαι καλά. Χθες αισθανόμουνα ενοχλήσεις στην καρδιά, μα νόμιζα ότι θα περάσουν. Σήμερα όμως αισθάνομαι χειρότερα. Έχω πονοκέφαλο και ελαφρούς πόνους στο στομάχι, συνάχι και βήχα. Μου φαίνεται ότι είμαι και λίγο κρυωμένος, γιατι φτερνίζομαι συχνά.
– Πρέπει να σας εξετάσω. Έχετε πυρετό; Βάλτε το θερμόμετρο, παρακαλώ.
(Ο γιατρός έπιασε το σφυγμό μου)
– Γιατρέ, έχω 38 βαθμούς πυρετό.
(Βγάζω το θερμόμετρο. Ο γιατρός το εξετάζει.)
– Είστε πολύ κρυωμένος. Γιατί δεν καλέσατε γιατρό χθες;
– Χθες ήθελα να σας πάρω στο τηλέφωνο, μα ήταν πολύ αργά.
– Κάνατε μεγάλο λάθος. Είστε πολύ κρυωμένος. Βλέπω ότι πρόσφατα κάνατε εγχείριση.
– Μάλιστα, υπέφερα πολύ από τα νεφρά μού.
– Εδώ στο συκώτι πονάτε;
– Όχι, καθόλου.
– Δεν έχετε τίποτα το σοβαρό. Κρυολόγημα και μάλλον υπερκόπωση. Θα σας γράψω συνταγές. Το φαρμακείο είναι δίπλα. Από ’κει θα πάρετε ασπιρίνη και αυτό το φάρμακο για το συνάχι και το βήχα. Τώρα, αμέσως, να πάρετε δυο ασπιρίνες και να ξαπλώσετε στο κρεβάτι.
– Γιατρέ, τα χάπια πρέπει να τα παίρνω πριν ή μετά το φαγητό;
– Από δυο χάπια μετά το φαγητό τρεις φορές την ημέρα.
– Σας ευχαριστώ, γιατρέ. Αύριο πρέπει να μείνω στο κρεβάτι;
– Βεβαίως, τουλάχιστον δυο-τρεις μέρες. Μπορείτε να σηκώνεστε μόνο, όταν πέφτει ο πυρετός. Έχετε γρίππη και φοβούμαι περιπλοκές. Εν ανάγκη να με πάρετε στο τηλέφωνο.
– Σας ευχαριστώ πολύ, γιατρέ.
– Πρέπει να τηρήσετε τις οδηγίες μου και ελπίζω να γίνετε καλά σύντομα. Περαστικά σας!
– Ευχαριστώ, γιατρέ.
Запомните:
Πού δέχεται ο παθολόγος; – Где принимает терапевт?
Τι σας συμβαίνει (Τι πάθατε;)– Что с вами случилось? На что жалуетесь?
είμαι κρυωμένος – я простужен
πιάνω το σφυγμό – измерять пульс
παίρνω στο τηλέφωνο – звонить по телефону
υποφέρω από... – страдать от...
κάνω εγχείριση – делать операцию
φάρμακο για το συνάχι και το βήχα – лекарство от насморка и кашля
ξαπλώνω στο κρεβάτι – лечь в постель
о πυρετός πέφτει – температура снижается
τουλάχιστον – по крайней мере
φοβούμαι περιπλοκές – бояться осложнений
εν ανάγκη – в случае необходимости
τηρώ τις οδηγίες – следовать указаниям, придерживаться инструкций
Περαστικά σας! – Поправляйтесь!
Λεξιλόγιο
| δέχομαι | принимать |
| ιατρείο το | врачебный кабинет |
| αριθμός ο | число, номер |
| παθαίνω | страдать, терпеть |
| ενόχληση η | беспокойство |
| εξετάζω | обследовать |
| χειρότερα | хуже |
| ελαφρός (-ή, -ό) | легкий |
| στομάχι | желудок |
| καλώ | звать |
| πρόσφατα | недавно |
| εγχείρηση η | операция |
| υποφέρω | страдать |
| νεφρό το | почка |
| κρυολόγημα το | простуда |
| μάλλον | возможно, скорее всего |
| υπερκόπωση η | переутомление |
| γρίππη η | грипп |
| περιπλοκή η | осложнение |
| οδηγία η | указание, инструкция |
| σύντομα | нареч. вскоре |
Διάλογος 2
Στον οδοντίατρο
| Σοφία: | Γιατρέ, με πονάει το δόντι μου. Φοβερά! |
| Γιατρός: | Πονάει στο κρύο ή στο ζεστό; |
| Σοφία: | Με πονάει συνέχεια. |
| Γιατρός: | Τώρα θα δούμε. Καθήστε στην πολυθρόνα. Ανοίξτε το στόμα. Πού ακριβώς πονάτε; Αριστερά ή δεξιά; |
| Σοφία: | Πονάω αριστερά. Εδώ. |
| Γιατρός: | Απ’ ό, τι βλέπω δεν πάτε συχνά στον οδοντίατρο. Δεν απορώ καθόλου που πονάει το δόντι σας. |
| Σοφία: | Θα το βγάλετε; |
| Γιατρός: | Όχι, το δόντι αυτό θέλει σφράγισμα. Σας βάζω προσωρινό σφράγισμα. |
| Σοφία: | Μπορώ μ’ αυτό να φάω; |
| Γιατρός: | Μην τρώτε τίποτα δυο ώρες. Σας περιμένω σε μια βδομάδα. Την άλλη Παρασκευή μπορείτε; |
| Σοφία: | Ναι, μπορώ. |
| Γιατρός: | Τότε λοιπόν, την Παρασκευή, στις 5 το απόγευμα. |
| Σοφία: | Σας ευχαριστώ πολύ, γιατρέ! Γεια σας! |
| Γιατρός: | Γεια και χαρά σας! |
Запомните:
απ’ ό, τι βλέπω – как я вижу, насколько я понимаю
δεν απορώ καθόλου – я совсем не удивляюсь
θέλει σφράγισμα – нужно поставить пломбу
Λεξιλόγιο
| οδοντίατρος о | стоматолог |
| σφράγισμα то | пломба |
| στόμα το | рот |
| προσωρινός (-ή, -ό) | временный |
Κείμενο 2. Το ανθρώπινο σώμα
Το ανθρώπινο σώμα
Τα βασικότερα μέρη του ανθρώπινου σώματος είναι το κεφάλι, ο λαιμός, οι ώμοι, η πλάτη, το στήθος, η κοιλιά, τα χέρια και τα πόδια. Το κεφάλι έχει τα μαλλιά, το μέτωπο, τα αφτιά, τα μάτια, τη μύτη, τα μάγουλα, το στόμα, τη γλώσσα. Το κάθε χέρι έχει τον αγκώνα, την παλάμη, τα πέντε δάκτυλα. Το κάθε πόδι έχει το μηρό, το γόνατο, το πέλμα και τα δάκτυλα.
Όλοι μας έχουμε το μυϊκό σύστημα που εξασφαλίζει με τους μυς, τα οστά και τις αρθρώσεις όλες τις κινήσεις των διάφορων μερών του σώματός μας. Η επεξεργασία των τροφών γίνεται στον οργανισμό μας από το πεπτικό σύστημα και λέγεται πέψη. Το πεπτικό σύστημα περιλαμβάνει δόντια, αδένες, οισοφάγο, συκώτι, στομάχι, έντερα και άλλα όργανα. Το αίμα μας κυκλοφορεί μέσα στο κυκλοφοριακό σύστημα το κεντρικό όργανο του οποίου είναι η καρδιά. Μαζί με τα συστατικά των τροφών το αίμα μεταφέρει και οξυγόνο το οποίο εξασφαλίζει στον οργανισμό μας το αναπνευστικό σύστημα. Το κυριότερο του όργανο είναι οι πνεύμονες. Τις κινήσεις και τις αντιδράσεις μας συντονίζει το νευρικό σύστημα. Αποτελείται από τον εγκέφαλο, το νωτιαίο μυελό και τα νεύρα που διακλαδίζονται σ’ ολόκληρο τον οργανισμό μας.
Ο οργανισμός του ανθρώπου είναι πολύ σύνθετος. Αποτελείται από πολλά εξωτερικά και εσωτερικά όργανα, από μια σειρά συστήματα που βρίσκονται σε μια αρμονική συνεργασία και ενότητα.
Запомните:
μυϊκό σύστημα το – мышечная система
πεπτικό σύστημα το – пищеварительная система
κυκλοφοριακό σύστημα το – кровеносная система
αναπνευστικό σύστημα το – дыхательная система
νευρικό σύστημα το – нервная система
Λεξιλόγιο
| βασικότερος (-η, -о) | основной |
| ώμος о | плечо |
| πλάτη η | спина |
| μαλλιά τα | волосы |
| αφτί το | ухо |
| μύτη η | нос |
| μάγουλο το | щека |
| αγκώνας ο | локоть |
| παλάμη η | ладонь |
| δάκτυλο το | палец |
| μηρός ο | бедро |
| γόνατο το | колено |
| πέλμα το | ступня |
| μυϊκός (-ή, -ό) | мышечный |
| μυς ο | мышца |
| οστούν το | кость |
| άρθρωση η | сустав |
| κίνηση η | движение |
| επεξεργασία η | переработка |
| τροφή η | пища |
| πεπτικός (-ή, -ό) | пищеварительный |
| πέψη η | пищеварение |
| περιλαμβάνω | включать в себя |
| αδένας ο | железа |
| οισοφάγος ο | пищевод |
| έντερα τα | кишки |
| αίμα το | кровь |
| κυκλοφοριακός (-ή, -ό) | круговой |
| συστατικό μέρος το | составная часть |
| μεταφέρω | переносить |
| οξυγόνο το | кислород |
| αναπνευστικός (-ή, -ό) | дыхательный |
| πνεύμονας ο | легкое |
| αντίδραση η | реакция |
| συντονίζω | координировать |
| νευρικός (-ή, -ό) | нервный |
| αποτελούμαι (από) | состоять из |
| εγκέφαλος ο | головной мозг |
| νωτιαίος μυελός ο | спинной мозг |
| διακλαδίζομαι | разветвляться |
| σύνθετος (-η, -ο) | сложный |
| αρμονικός (-ή, -ό) | гармоничный |
| συνεργασία η | сотрудничество, взаимодействие |
| ενότητα η | единство |
Грамматика
§ 1. Прошедшее время παρατατικός глаголов I и II спряжения παθητική φωνή
1) Для образования прошедшего времени παρατατικός глаголов I спряжения παθητική φωνή к основе глагола прибавляются следующие окончания: -όμουν(α), -όσουν(α), -όταν(ε), -όμαστε(ταν), -όσαστε(αν), -ονταν(ε).
Так, глагол γνωρίζομαι знакомиться, спрягается следующим образом:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | γνωριζόμουν(α) | γνωριζόμαστε(αν) |
| 2-е л. | γνωριζόσουν(α) | γνωριζόσαστε (αν) |
| 3-е л. | γνωριζόταν(ε) | γνωριζόνταν(ε) |
2) Глаголы II спряжения 1-й категории παθητική φωνή в παρατατικός спрягаются так же, как и глаголы I спряжения, например, глагол συναντιέμαι встречаться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | συναντιόμουν(α) | συναντιόμαστε(αν) |
| 2-е л. | συναντιόσουν(α) | συναντιόσαστε (αν) |
| 3-е л. | συναντιόταν(ε) | συναντιόνταν(ε) |
3) Глаголы II спряжения 2-й категории в παρατατικός παθητική φωνή спрягаются следующим образом, например, θεωρούμαι считаться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | θεωρόμουν(α) | θεωρόμαστε(αν) |
| 2-е л. | θεωρόσουν(α) | θεωρόσαστε (αν) |
| 3-е л. | θεωρόταν(ε) | θεωρόνταν(ε) |
У глаголов I и II спряжения в παρατατικός παθητική φωνή в 3-м лице единственного числа часто используется окончание 3-го лица множественного числа, например:
| О φοιτητής ετοιμαζότανε για τις εξετάσεις. | Студент готовился к экзаменам. |
| О φοιτητής ετοιμάζονταν για τις εξετάσεις. | Студент готовился к экзаменам. |
4) Четыре глагола-исключения II спряжения – θυμούμαι помнить, λυπούμαι жалеть, κοιμούμαι спать, φοβούμαι бояться – спрягаются следующим образом:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | θυμόμουν(α) | θυμόμαστε(αν) |
| 2-е л. | θυμόσουν(α) | θυμόσαστε(αν) |
| 3-е л. | θυμόταν(ε) | θυμόνταν(ε) |
§ 2. Склонение существительных среднего рода с окончаниями -σιμο, -ψιμο, -ξιμο
Существительные среднего рода с окончаниями -σιμό, -ψιμο, -ξιμο склоняются о следующей схеме, например, το βγάλσιμο удаление:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |||
| Ον. | το | βγάλσιμο | τα | βγαλσίματα |
| Γεν. | του | βγαλσίματος | των | βγαλσιμάτων |
| Αιτ. | το | βγάλσιμο | τα | βγαλσίματα |
| Κλ. | – | βγάλσιμο | – | βγαλσίματα |
§ 3. Склонение прилагательных с окончаниями -ύς, -ιά, -ύ
1) Прилагательные с окончаниями -ύς, -ιά, -ύ склоняются следующим образом, например, βαθύς глубокий:
Ед. ч.
| Ον. | ο | βαθύς | η | βαθιά | το | βαθύ |
| Γεν. | του | βαθιού | της | βαθιάς | του | βαθιού |
| Αιτ. | το(ν) | βαθύ | τη(ν) | βαθιά | το | βαθύ |
| Κλ. | – | βαθύ | – | βαθιά | – | βαθύ |
Мн. ч.
| Ον. | οι | βαθιοί | οι | βαθιές | τα | βαθιά |
| Γεν. | των | βαθιών | των | βαθιών | των | βαθιών |
| Αιτ. | τους | βαθιούς | τις | βαθιές | τα | βαθιά |
| Κλ. | – | βαθιοί | – | βαθιές | – | βαθιά |
От прилагательных типа βαθύς (-ιά, -ύ) образуются следующим образом наречия:
βαθύς глубокий – βαθιά глубока
2) Прилагательное οξύς (-εία, -ύ) острый склоняется так:
Ед. ч.
| Ον. | ο | οξύς | η | οξεία | το | οξύ |
| Γεν. | του | οξέος | της | οξείας | του | οξέος |
| Αιτ. | το(ν) | οξύ | τη(ν) | οξεία | το | οξύ |
| Κλ. | – | οξύ | – | οξεία | – | οξύ |
Мн. ч.
| Ον. | οι | οξείς | οι | οξείες | τα | οξέα |
| Γεν. | των | οξέων | των | οξειών | των | οξέων |
| Αιτ. | τους | οξείς | τις | οξείες | τα | οξέα |
| Κλ. | – | οξείς | – | οξείες | – | οξέα |
3) Исключением является прилагательное πολύς (-λή, -ύ) многий, которое склоняется следующим образом:
Ед. ч.
| Ον. | ο | πολύς | η | πολλή | το | πολύ |
| Γεν. | του | – | της | πολλής | του | – |
| Αιτ. | το(ν) | πολύ | τη(ν) | πολλή | το | πολύ |
Мн. ч.
| Ον. | οι | πολλοί | οι | πολλές | τα | πολλά |
| Γεν. | των | πολλών | των | πολλών | των | πολλών |
| Αιτ. | τους | πολλούς | τις | πολλές | τα | πολλά |
Прилагательное πολύς (-λή, -ύ) всегда употребляется с существительным без артикля, например: πολλά παιδιά – много детей, πολλές χώρες много стран, πολλοί φοιτητές много студентов.
§ 4. Субстантивированные прилагательные
Ряд прилагательных, таких как άρρωστος больной, αιχμάλωτος пленный, βάρβαρος варварский, часто употребляются в функции существительных, т.е. подвергаются субстантивации, например:
Αυτό το δωμάτιο είναι για τους αρρώστους. – Эта комната для больных.
Субстантивированные прилагательные склоняются так же, как существительные, имеющие те же окончания, например, о άρρωστος больной:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |||
| Ον. | ο | άρρωστος | οι | άρρωστοι |
| Γεν. | του | αρρώστου | των | αρρώστων |
| Αιτ. | το(ν) | άρρωστο | τους | αρρώστους |
| Κλ. | – | άρρωστε | – | άρρωστοι |
§ 5. Определительное местоимение о ίδιος (-α, -ο)
1) Определительное местоимение о ίδιος (-α, -ο) сам (-а, -о) часто употребляется в сочетании с личными местоимениями:
Αυτός о ίδιος έγραψε το άρθρο. – Он сам написал статью.
Αυτή η ίδια έστρωσε το τραπέζι. – Она сама накрыла на стол.
Это местоимение обязательно употребляется с артиклем. Если после местоимения о ίδιος стоит определяемое существительное, то и перед существительным, и перед местоимением ставится артикль, например:
О ίδιος о Πέτρος το ξέρει αυτό. – Петрос сам это знает.
2) Кроме того, определительное местоимение о ίδιος употребляется в значении «тот же самый». В этом случае оно всегда ставится перед определяемым словом, и артикль ставится только перед местоимением, например: Πήρα την ίδια εφημερίδα – Я получил ту же газету.
О Γιάννης έφερε το ίδιο βιβλίο. – Яннис принес ту же книгу.
§ 6. Неопределенные местоимения (οι αόριστες αντωνυμίες)
1) Неопределенные местоимения типа μερικός (-ή, -ό) 1. частный, отдельный; 2. мн. ч. некоторые, немногие, несколько; κάποιος (-а, -о) какой-то, какая-то, какое-то склоняются так же, как и прилагательные с такими же окончаниями.
Местоимения κάθε каждый, κάτι, κάτι τι что-то, τίποτε ничто относятся к несклоняемым местоимениям, которые не изменяются ни по родам, ни по числам. Местоимение κάθε каждый употребляется с существительными только в единственном числе, например:
κάθε φοιτητής – каждый студент
κάθε εργάτρια – каждая работница
κάθε παιδί – каждый ребенок
Местоимения в греческом языке и определяемые ими существительные употребляются обычно без артикля, например:
μερικοί φοιτητές – некоторые студенты
κάποια γυναίκα – какая-то женщина
κάθε εργάτης – каждый рабочий
2) местоимения κανένας (κανείς), καμιά, κανένα 1. кто-либо; кто-то, никто, ничто являются производными от числительных ένας, μια, ένα один, одна одно, которые в греческом языке употребляются в свою очередь в значении неопределенного местоимения, например:
ένας άντρας – какой-то мужчина
μια γυναίκα – какая-то женщина
ένα παιδί – какой-то ребенок
Местоимения κανένας (κανείς), καμιά, κανένα употребляются только в единственном числе, например:
| Κανένας από τους φοιτητές δεν το ήξερε αυτό. | Никто из студентов не знал этого. |
| Καμιά κοπέλα δεν απάντησε στην ερώτηση. | Ни одна из девушек не ответила на вопрос. |
| Κανένα παιδί δεν βγήκε έξω. | Никто из детей не вышел на улицу. |
ПРИМЕЧАНИЕ.
Местоимение женского рода καμιά имеет два написания: с ударением на последнем слоге и на предпоследнем слоге (καμιά и καμία), которые употребляются в разговорной речи в одинаковой степени.
Местоимения κανένας, καμιά, κανένα в отрицательных предложениях обычно переводятся на русский язык местоимением «никто». Обычно в таких предложениях, как «Никто не знал этого» или «Никто не ответил» употребляется местоимение мужского рода:
| Κανένας δεν το ήξερε αυτό. | Никто не знал этого. |
| Κανένας δεν απάντησε. | Никто не ответил. |
Местоимения κανένας, καμιά, κανένα склоняются так же, как и числительные ένας, μία (μιά), ένα.
3) Местоимение κανείς часто употребляется в безличных предложениях, соответствующих безличным оборотам – придаточным цели в русском языке, например:
| Για να ξέρει κανείς μια ξένη γλώσσα, πρέπει να μελετά. | Чтобы знать иностранный язык, надо заниматься. |
| Για να καταλάβει κανείς τη σημασία αυτού του γεγονότος, πρέπει να μάθει την ιστορία της Ελλάδας. | Чтобы понять значение этого события, надо знать историю Греции. |
В таких безличных предложениях местоимение κανείς стоит всегда после глагола.
§ 7. Придаточные предложения цели
Придаточные предложения цели выражают целенаправленность действия и отвечают на вопрос: для чего? с какой целью? Они вводятся союзом για να для того, чтобы. В придаточном предложении глагол стоит в зависимом наклонении, например:
| Για να διαβάζω τα έργα του Ομήρου, μαθαίνω την αρχαία ελληνική γλώσσα. | Для того, чтобы читать произведения Гомера, я изучаю древнегреческий язык. |
В придаточных предложениях цели употребляется отрицание μη, которое ставится между частицей να и глаголом, например:
| Για να μην κάνω λάθος, αποφάσισα να ρωτήσω τη δασκάλα. | Чтобы не сделать ошибки, я решил спросить учительницу. |
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. Прослушайте магнитофонную запись и перескажите содержание текстов и диалогов урока
2. Ответьте на вопросы к тексту 1:
1. Με τι ξύπνησα προχτές; 2. Πώς αισθανόμουν; 3. Πώς ήταν το κεφάλι μου; 4. Τι είχα σ’ όλο το σώμα; 5. Τι μου φαινόταν; 6. Τι έκανε η μητέρα μου; 7. Τι με ρώτησε; 8. Τι της απάντησα; 9. Τι μου έβαλε η μητέρα; 10. Τι πυρετό είχα; 11. Πού τηλεφώνησε αμέσως η μητέρα; 12. Ποιος ήρθε σε καμιά ώρα; 13. Τι με ρώτησε ο γιατρός; 14. Τι του είπα; 15. Τι με ρώτησε ο γιατρός μετά την εξέταση; 16. Τι του είπε η μητέρα μου; 17. Τι μου εξέτασε ο γιατρός; 18. Τι έκανε ύστερα ο γιατρός; 19. Τι θεραπεία μου καθόρισε; 20. Τι έκανε η μητέρα όταν έφυγε ο γιατρός; 21. Τι έκανα το βράδυ;
3. Прочитайте и воспроизведите в лицах данный диалог:
– Καλημέρα, Όλγα!
– Καλημέρα, Μαίρη. Έχω καιρό να σε δω. Τι έπαθες;
– Ξέρεις, αυτές τις μέρες δεν αισθανόμουν καλά.
– Κατάλαβα. Και δε φαίνεσαι να είσαι τόσο καλά, όπως πάντοτε.
– Έχεις δίκιο. Είχα πολύ σοβαρό κρυολόγημα. Μα σήμερα αισθάνομαι καλύτερα.
– Χαίρω πολύ, που σε είδα. Αντίο, Όλγα! Περαστικά σου!
– Γεια σου, Μαίρη. Καλή αντάμωση! Χαιρετίσματα στους γονείς σου.
– Οπωσδήποτε.
4. Выпишите из текстов и диалогов урока глаголы I спряжения παθητική φωνή и проспрягайте их в παρατατικός.
5. Выпишите из текстов и диалогов урока глаголы II спряжения παθητική φωνή и проспрягайте их в παρατατικός.
6. Выпишите из текстов и диалогов урока прилагательные, оканчивающиеся на -ύς, -ιά, -ύ, просклоняйте их и образуйте от них наречия.
7. Поставьте глаголы, данные в скобках, в соответствующем лице и числе прошедшего времени:
1. Πέρυσι οι μαθητές της πέμπτης τάξης (επισκέπτομαι) συχνά τα μουσεία της πόλης μας. 2. Το χειμώνα ο πατέρας μου πολές φορές (συναντιέμαι) με το φίλο του. 3. Ο καθηγητής (διηγούμαι) συχνά στους φοιτητές για το ταξίδι του στην Κύπρο. 4. Πολλά χρόνια ο κυπριακός λαός (αγωνίζομαι) για την ελευθερία του. 5. Ο Βαγγέλης όταν ήταν μικρό παιδί (φοβούμαι) πολύ τους γιατρούς. 6. Αυτό το πρόβλημα (θεωρούμαι) πολύ δύσκολο. 7. Το μάθημα (εξηγούμαι) από τον δάσκαλο πολύ καλά. 8. Όλη την ημέρα δεν (αισθάνομαι) καλά. 9. Η Ειρήνη (λυπούμαι) πολύ που δεν αγόρασε το βιβλίο για την Ακρόπολη. 10. Χτες τρεις ώρες (κάθομαι) στη βιβλιοθήκη.
8. Переведите на греческий язык:
1. Максим всегда мечтал побывать в Афинах. 2. Кипрский народ много лет боролся за свою независимость. 3. Студенты нашей группы много готовились к экзаменам. 4. Вчера мы долго сидели в читальном зале. 5. Жилые дома в нашем районе строились очень быстро. 6. Я не представлял себе, что греческий язык такой красивый. 7. Мой брат в воскресенье долго спал. 8. В прошлом году мы вставали очень рано. 9. Эти машины конструировались советскими инженерами. 10. Николай часто встречался с ними в театре. 11. Мой отец часто рассказывал о своих путешествиях.
9. Придумайте предложения со следующими глаголами в παρατατικός:
αγωνίζομαι, φαντάζομαι, συναντιέμαι, θυμούμαι, θεωρούμαι, εξηγούμαι, λυπούμαι, κάθομαι, σηκώνομαι, εργάζομαι, χρειάζομαι, ονειρεύομαι, φοβούμαι, διηγούμαι.
10. Поставьте прилагательные, данные в скобках, в соответствующем роде, числе и падеже:
I. Με (βαθύς) συγκίνηση о Κώστας μιλούσε για τον Παρθενώνα και την ιστορία του. 2. Στη χώρα μας υπάρχουν πολλά (πλατύς) ποτάμια. 3. Βλέπω (πολύς) κόσμο στο κατάστημα. 4. Η θάλασσα εδώ είναι πολύ (βαθύς). 5. Οι φοιτητές συζητούσαν πολλά (οξύς) προβλήματα. 6. Ξέρω (πολύς) Έλληνες συγγραφείς. 7. Πρέπει να κάνεις (πολύς) δουλιά σήμερα. 8. Μας άρεσαν οι (πλατύς) δρόμοι της Θεσσαλονίκης. 9. (Πολύς) κορίτσια της ομάδας μας αγαπούν το μπαλέτο.
11. Вместо точек поставьте указательное местоимение о ίδιος в соответствующем роде, числе и падеже:
1. О Νίκος ... θα μεταφράσει αυτό το κείμενο. 2. ... θέλουμε να πάμε στο θέατρο. 3. Η φίλη μου ... θα αγοράσει αυτά τα βιβλία. 4. Τα παιδιά ... θέλουν να παίζουν σκάκι. 5. Οι εργάτες το κατασκεύασαν ... . 6. Εσύ ... έκανες πάλι αυτή τη δουλιά. 7. Ο αδερφός μου με βοήθησε ... . 8. Η δασκάλα ... έκανε την ξενάγηση. 9. Πρέπει να το ξέρετε ... . 10. Οι μαθητές ... καθαρίζουν την τάξη τους. 11. ... μπορείς να δεις το έργο αυτό. 12. Πήρα ... εφημερίδα από αναγνωστήριο. 13. Τώρα διαβάζω ... αυτό το άρθρο. 14. Με ... παιδιά θα πάω στην κατασκήνωση. 15. Παρακολουθούσα ... διάλεξη. 16. Μου έδοσες ... περιοδικό.
12. Переведите на греческий язык:
1. Я сам могу купить эту книгу. 2. Вы сами хорошо знаете Афины. 3. Ты сам должен спросить преподавателя об этом. 4. Вы живете в том же доме? – Да, в том же. 5. Ты опять взял ту же книгу? – Нет, другую. 6. Мне принесли те же журналы. 7. Я сделал то же упражнение. 8. Мы заказали билеты на тот же концерт.
13. Вместо точек вставьте соответствующие неопределенные местоимения μερικός (-ή, -ό), κάποιος (-а, -о), κανένας, καμιά, κανένα, κάθε:
1. ... άνθρωπος μας έδειξε το δρόμο για το χωριό. 2. Συναντήσαμε ... γυναίκα, που μας συνόδευε. 3. Ρώτησα ... παιδί: «Πού είναι το κατάστημα; » «Πέντε λεπτά δρόμος απ’ εδώ», μου απάντησε. 4. Άκουσα ... κοπέλες να μιλάνε γαλλικά. 5. ... δεν ήξερε καλά το τραγούδι. 6. Δεν έχω ... τετράδιο. 7. Δε βλέπω ... πιάτο στο τραπέζι. 8. ... Έλληνας ξέρει τον Όμηρο. 9. ... από τις κοπέλες δεν πήγε στην έκθεση. 10. ... παιδί δεν ήθελε να πάει στην κατασκήνωση. 11. Ξέρω ... μαθητή στο σχολείο μας. 11. ... δεν είδε το Νίκο χτες.
14. Переведите на греческий язык
1. Каждый студент нашего института стремится хорошо знать язык страны, которую он изучает. 2. Какой-то мальчик показал мне дорогу к вашей деревне. 3. Греческий профессор беседовал с некоторыми студентами нашей группы. 4. Никто из ребят не знал еще эту новость. 5. Никто из школьников не остался летом в городе. 6. Несколько девочек встретили нас у входа в школу. 7. Какой-то мальчик подарил мне этот цветок.
15. Составьте устно предложения со следующими словосочетаниями:
για να πάρω, για να δω, για να βρω, για να μάθω, για να ξέρω, για να περάσω, για να μπορέσω, για να φύγω, για να παραγγείλω, για να αγοράσω, για να ανέβω, για να δόσω, για να παρακαλέσω, για να μην περιμένω.
16. Переведите на греческий язык:
1. Для того, чтобы хорошо сдать экзамены, надо ежедневно много работать. 2. Для того, чтобы это понять, надо самому прочитать множество книг. 3. Чтобы не опоздать, мы решили взять такси. 4. Чтобы быть хорошим врачом, надо любить людей. 5. Студенты поехали в лагерь, чтобы подготовить его к приезду детей. 6. Для того, чтобы люди отдыхали во время своего отпуска, существуют дома отдыха и санатории. 7. Для того, чтобы узнать о расписании самолетов, надо позвонить в справочное бюро аэропорта. 8. Для того, чтобы ты не боялся экзаменов, надо все повторить. 9. Чтобы заказать билет на поезд, вам нужно спуститься на первый этаж в бюро обслуживания.
17. Прочитайте и перескажите текст:
Είμαι κάτοικος της Αγίας Πετρούπολης. Για πρώτη φορά έρχομαι στη Μόσχα. Εδώ έχω πολλούς φίλους. Μένω στο σπίτι ενός απ’ αυτούς. Σήμερα πηγαίνουμε στο Κρεμλίνο. Πάντα ονειρευόμουν να δω τη Μόσχα, την Κόκκινη Πλατεία και το Κρεμλίνο. Και να είμαστε στο Κρεμλίνο! Τι ωραία θέα! Με βαθιά συγκίνηση βλέπω αρχαίους ναούς, εκκλησίες, καταπληκτικά ανάκτορα. Μια ξεναγός μας διηγείται ότι το Κρεμλίνο είναι ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής. Το ίδρυσε το 1156 ο Γιούρι Ντολγκορούκι. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση η καμπάνα που την κατασκεύασαν οι Ρώσοι τεχνίτες. Θαυμάζουμε το καμπαναριό του Ιβάν του Μεγάλου. Τι μεγάλος, επιχρυσωμένος τρούλλος! Η ξεναγός μας εξηγεί άτι κάποτε το κτίριο αυτό ήταν το υψηλότερο της Μόσχας. Σε άλλους ναούς βλέπουμε ωραίες εικόνες Ρώσων αγιογράφων. Ιδιαίτερα μου άρεσαν τα έργα του περίφημου Αντρέι Ρουμπλιόφ. Στο Κρεμλίνο περάσαμε δυο ώρες. Όμως δεν προλάβαμε να δούμε ούτε το ένα τέταρτο των θησαυρών του. Αύριο ασφαλώς πάλι θα πάμε στο Κρεμλίνο. Θέλω πολύ να δω το πασίγνωστο Θησαυροφυλάκιο του Κρεμλίνου.