13 Урок. Δέκατο τρίτο μάθημα
| Текст 1: | Επίσκεψη στο αγρόκτημα |
| Текст 2: | Η γεωργία στην Ελλάδα |
| Грамматика: | § 1. Αόριστος глаголов I спряжения παθητική φωνή § 2. Αόριστος неправильных глаголов I спряжения παθητική φωνή § 3. Αόριστος глаголов II спряжения παθητική φωνή § 4. Склонение существительных среднего рода с окончаниями -ός, -ώς § 5. Обозначение процентных отношений. Дробные числительные § 6. Условные придаточные предложения |
Κείμενο 1. Επίσκεψη στο αγρόκτημα
Επίσκεψη στο αγρόκτημα
Την Παρασκευή σηκωθήκαμε πολύ νωρίς, γιατί σύμφωνα με το πρόγραμμα έπρεπε να πάμε σ’ ένα αγρόκτημα, που απέχει 50 χιλιόμετρα από τη Μόσχα. Μετά μισή ώρα το αυτοκίνητό μας έφτασε στο χωριό. Κοντά στα γραφεία του αγροκτήματος μας περίμεναν ο πρόεδρος, ο γεωπόνος, ο αρχιμηχανικός, οι αγρότες κι αγρότισσες. Ο πρόεδρος χαιρέτησε θερμά τους Έλληνες φοιτητές. Από τη συζήτηση μάθαμε ότι το αγρόκτημα ιδρύθηκε το 1920 κατά τον εμφύλιο πόλεμο. Μας μίλησαν για τη δύσκολη ζωή πριν από την επανάσταση, για τη σκληρή εκμετάλλευση των αγροτών από τους τσιφλικάδες. Τότε οι αγρότες έκαναν όλες τις εργασίες με τα χέρια, χωρίς μηχανές.
Σχεδόν όλοι οι αγρότες ήταν τότε αναλφάβητοι. Μα πώς άλλαξε η ζωή τους τώρα! Το αγρόκτημά τους έγινε ένα από τα μεγαλύτερα αγροκτήματα στην επαρχία με υψηλό επίπεδο εκμηχάνισης, μεγάλες καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Δεν μπορείς τώρα να πιστέψεις ότι πριν εδώ ήταν βαλτοτόπια. Το αγρόκτημά τους παράγει κυρίως λαχανικά και φρούτα. Μεγάλη σημασία δίνεται στην κτηνοτροφία.
Οι αγρότες έχουν στη διάθεσή τους πολλές γεωργικές μηχανές: τρακτέρ, σπαρτικές, θεριζοαλωνιστικές και λιπαντικές μηχανές, φορτηγά αυτοκίνητα. Το ανώτατο όργανο του αγροκτήματος είναι η διοικούσα επιτροπή, που εκλέγεται κάθε χρόνο στις γενικές συνελεύσεις. Στις γενικές συνελεύσεις συζητιούνται επίσης όλα τα ζητήματα, γίνεται κριτική, εγκρίνεται ο προϋπολογισμός και το σχέδιο δουλιάς για τον ερχόμενο χρόνο.
Στο αγρόκτημα υπάρχει δημοτικό σχολείο και γυμνάσιο. Σχεδόν όλοι οι ειδικοί, δηλαδή γεωπόνοι, μηχανικοί, γιατροί και δάσκαλοι είναι ντόπιοι. Πριν μερικά χρόνια οικοδομήθηκε το πολιτιστικό κέντρο με ωραία λέσχη, βιβλιοθήκη, αναγνωστήριο και κινηματογράφο. Αυτό στολίζει το χωριό τους και παίζει μεγάλο ρόλο στην πολιτιστική ζωή των αγροτών. Στη διάθεση των αγροτών υπάρχει ένα σύγχρονο πολυϊατρείο και νοσοκομείο. Μεγάλη βοήθεια παρέχεται στις γυναίκες. Υπάρχει επίσης βρεφικός και παιδικός σταθμός. Συνεχώς καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες για την αύξηση του βιοτικού επιπέδου των αγροτών. «Αν δεν έχετε αντίρρηση, λέει ο πρόεδρος, προτείνω να ρίξουμε μια ματιά στο αγρόκτημα, στα χωράφια, στα θερμοκήπια, στους σταύλους και μετά θα συνεχίσουμε τη συζήτησή μας. Τώρα είναι καιρός της σοδιάς» . Όλοι συμφώνησαν με την πρόταση του προέδρου και βγήκανε έξω.
Запомните:
σύμφωνα με το πρόγραμμα – согласно программе
γραφεία του αγροκτήματος τα – контора, здание правления хозяйством
εμφύλιος πόλεμος о – гражданская война
έχουν στη διάθεσή τους – иметь в своем распоряжении
διοικούσα επιτροπή η – правление, административный комитет
ανώτατο όργανο το – высший орган
γενική συνέλευση η– общее собрание
γίνεται κριτική – имеет место критика
εγκρίνεται о προϋπολογισμός – утверждается бюджет
για τον ερχόμενο χρόνο – на следующий год
παίζω μεγάλο ρόλο – играть большую роль
καταβάλλω μεγάλες προσπάθειες – прилагать большие усилия
αν δεν έχετε αντίρρηση – если вы не возражаете
καιρός της σοδιάς ο – время сбора урожая
Λεξιλόγιο
| αγρόκτημα το | хозяйство, ферма |
| απέχω | находиться на расстоянии |
| χιλιόμετρο το | километр |
| πρόεδρος ο | председатель |
| γεωπόνος ο | агроном |
| αγρότης ο | крестьянин |
| αγρότισσα η | крестьянка |
| αρχιμηχανικός ο | главный инженер |
| χαιρετώ | приветствовать |
| σκληρός (-ή, -ό) | жестокий |
| τσιφλικάς ο | помещик |
| επανάσταση η | революция |
| εκμετάλλευση η | эксплуатация |
| χωρίς | без |
| αναλφάβητος (-η, -ο) | неграмотный |
| γίνομαι | становиться |
| επαρχία η | область, провинция |
| εκμηχάνιση η | механизация |
| καλλιεργήσιμος (-η, -ο) | возделываемый, обрабатываемый |
| έκταση η | площадь |
| πιστεύω | верить, полагать |
| βαλτοτόπι το | болотистое место |
| κυρίως | главным образом |
| παράγω | производить |
| κτηνοτροφία η | животноводство |
| αυξάνομαι | возрастать, увеличиваться |
| σημαντικά | значительно |
| γεωργικός (-ή, -ό) | сельскохозяйственный |
| μηχανή η | машина |
| μηχάνημα το | механизм |
| τρακτέρ το | трактор |
| σπαρτική μηχανή η | сеялка |
| θεριζοαλωνιστική μηχανή η (θεριστική μηχανή η) | зерноуборочный комбайн |
| λίπασμα το | удобрение |
| φορτηνό το | грузовик |
| εκλέγομαι | избираться |
| συνέλευση η | собрание |
| κριτική η | критика |
| εγκρίνομαι | быть одобренным |
| προϋπολογισμός ο | бюджет |
| σχέδιο το | план |
| δημοτικό σχολείο το | начальная школа |
| γυμνάσιο το | гимназия, средняя школа |
| ειδικός ο | специалист |
| ντόπιος (-α, -ο) | местный |
| οικοδομούμαι | строиться |
| στολίζω | украшать |
| ρόλος ο | роль |
| παρέχω | предоставлять |
| βρεφικός σταθμός ο | ясли |
| συνεχώς | постоянно |
| καταβάλλω | прилагать |
| προσχάθεια η | попытка, усилие |
| αύξηση η | увеличение |
| βιοτικός (-ή, -ό) | жизненный |
| αν | если |
| αντίρρηση η | возражение |
| ρίχνω | бросать |
| ματιά η | взгляд |
| χωράφι το | поле |
| θερμοκήπιο το | теплица |
| σταύλος ο | конюшня, коровник |
| σοδιά η | урожай |
Διάλογος 1
| Πρόεδρος: | Αγαπητοί φίλοι! Χαρήκαμε πάρα πολύ που σας γνωρίσαμε. Τώρα μετά τη βόλτα μας στο αγρόκτημα μπορείτε να κάνετε ερωτήσεις. Είμαστε πρόθυμοι να σας δόσουμε κάθε είδους πληροφορίες. |
| Γιάννης: | Μάθαμε πολλά πράγματα. Γνωριστήκαμε με αγρότες, επισκεφτήκαμε τα σπίτια τους. Είμαστε πολύ συγκινημένοι από τη φιλοξενία σας και βέβαια τώρα είναι πιο εύκολο να κάνουμε συζήτηση. |
| Μιχάλης: | Έχω μια ερώτηση. Πέστε μας, σας παρακαλώ, συγκεκριμένα, τι λαχανικά παράγετε; |
| Πρόεδρος: | Κυρίως παράγουμε πατάτες, λάχανα, ντομάτες, αγγούρια, καρότα, ζαχαρότευτλα, κρεμμύδια και σκόρδα. |
| Αγγελική: | Κύριε πρόεδρε, είδαμε μεγάλους φρουτόκηπους. Δε μου λέτε, σας παρακαλώ, τι φρούτα παράγετε; |
| Πρόεδρος: | Το ένα τρίτο της παραγωγής μας είναι μήλα. Εκτός απ’ αυτό, παράγουμε αχλάδια, βύσσινα, δαμάσκηνα και φράουλες. Δυστυχώς, το κλίμα μας δεν επιτρέπει να καλλιεργούμε πορτοκάλια, λεμόνια, μανταρίνια, ροδάκινα και σταφύλια. |
| Πέτρος: | Μάλιστα, υπάρχει μεγάλη διαφορά στις κλιματολογικές συνθήκες. Γι’ αυτό πρέπει να αναπτύσσουμε εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δυο χωρών μας. |
| Πρόεδρος: | Όπως ξέρετε, η χώρα μας αναπτύσσει συνεχώς εμπορικές σχέσεις με όλα τα κράτη μαζί και με την Ελλάδα. |
| Σταύρος: | Κύριε πρόεδρε, αν δεν κάνω λάθος, είδαμε χωράφια με σιτηρά. |
| Πρόεδρος: | Μάλιστα, μόνο για ζωοτροφικούς σκοπούς έχουμε λίγο σιτάρι, σίκαλη, βρώμη και καλαμπόκι. |
| Γιάννης: | Είδαμε και κοπάδια αγελάδες. Τι ράτσα είναι; |
| Πρόεδρος: | Συνολικά έχουμε 450 αγελάδες μιας καλής ντόπιας ράτσας. 120 είναι τα μοσχάρια. Εκτός απ’ αυτό, έχουμε γουρούνια, πρόβατα και πουλερικά. |
Запомните:
Χάρηκα πολύ που σας γνώρισα – Рад был с вами познакомиться.
δίνω κάθε είδους πληροφορίες – давать любую информацию
δε μου λέτε – не скажете ли вы мне
αναπτύσσω εμπορικές σχέσεις – развивать торговые отношения
Λεξιλόγιο
| αγαπητός (-ή, -ό) | дорогой, любимый |
| χαίρομαι | радоваться |
| πρόθυμος (-η, -ο) | готовый, согласный |
| είδος το | вид, тип |
| συγκινημένος (-η, -ο) | взволнованный |
| συγκεκριμένα | конкретно |
| ζαχαρότευτλο το | сахарная свекла |
| σκόρδο τυ | чеснок |
| φρουτόκηπος ο | фруктовый сад |
| κλίμα το | климат |
| διαφορά η | различие |
| κλιματολογικός (-ή, -ό) | климатический |
| αναπτύσσω | развивать |
| σιτηρά (δημητριακά) τα | зерновые (культуры) |
| σιτάρι το | пшеница |
| σίκαλη η | рожь |
| βρώμη η | овес |
| καλαμπόκι το | кукуруза |
| κοπάδι το | стадо |
| ράτσα η | порода |
| συνολικά | в целом |
| μοσχάρι το | теленок |
Διάλογος 2
| Πέτρος: | Τι εισόδημα έχει το αγρόκτημά σας και πώς πληρώνονται οι αγρότες; |
| Πρόεδρος: | Το αγρόκτημά μας είναι πολύ πλούσιο. Το εισόδημά μας είναι μεγάλο και κάθε χρόνο αυξάνονται τα έσοδα των αγροτών. Η αμοιβή της εργασίας εξαρτάται από την ποιότητα και την ποσότητα της δουλιάς. Οι ηλικιωμένοι παίρνουν σύνταξη. Τελευταία τα έσοδα των αγροτών αυξήθηκαν κατά 30%. |
| Αγγελική: | Πώς ψυχαγωγούνται οι αγρότες; |
| Πρόεδρος: | Έχουμε μεγάλο πολιτιστικό κέντρο με χορωδία, ερασιτεχνικό θέατρο, χορευτικό συγκρότημα, παιδική μουσική σχολή και διάφορους ομίλους ζωγραφικής, φωτογραφικής και άλλους. Αν θέλετε, μπορούμε να σας δείξουμε απόψε μια συναυλία από ερασιτέχνες καλλιτέχνες. Οργανώνουμε συχνά τέτιες ερασιτεχνικές συναυλίες. Έχουμε επίσης ολόκληρο αθλητικό συγκρότημα με ποδοσφαιρικό γήπεδο, πισίνα, γυμναστήριο και άλλες εγκαταστάσεις. |
| Σταύρος: | Σας ευχαριστώ πολύ. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση η επίσκεψη αυτή. |
| Γιάννης: | Η φιλοξενία σας είναι θαυμάσια. Θεωρώ καθήκον μου να γράψω για όλα αυτά στην εφημερίδα μου. |
| Πρόεδρος: | Σας εύχομαι κάθε επιτυχία και σας παρακαλώ να μεταβιβάσετε θερμούς χαιρετισμούς στους Έλληνες αγρότες. Για ανάμνηση θέλω να σας χαρίσω αυτό το μικρό βιβλίο που περιέχει όλη την ιστορία του αγροκτήματός μας. Περιμένουμε κι άλλους επισκέπτες απ’ τη χώρα σας και σε σας λέμε μόνο «Καλή αντάμωση!» |
Запомните:
Η αμοιβή της εργασίας εξαρτάται από την ποιότητα και την ποσότητα της δουλιάς – Оплата труда зависит от его качества и количества.
θεωρώ καθήκον μου – считать своим долгом
Σας εύχομαι κάθε επιτυχία. – Желаю вам всяческих успехов.
μεταβιβάζω θερμούς χαιρετισμούς – передавать горячий привет
για ανάμνηση – на память
Λεξιλόγιο
| εισόδημα το | доход |
| έσοδα τα | доходы |
| ποιότητα η | качество |
| ποσότητα η | количество |
| ψυχαγωγούμαι | проводить свободное время |
| χορωδία η | хор |
| ερασιτέχνης ο | участник художественной самодеятельности, любитель |
| ερασιτεχνικός (-ή, -ό) | самодеятельный |
| συναυλία η | концерт |
| αμοιβή η | оплата |
| συγκρότημα το | комплекс, ансамбль |
| αθλητικό συγκρότημα το | спортивный комплекс |
| γήπεδο το | спортивная площадка, поле |
| καθήκον το | долг |
| επιτυχία η | успех |
| μεταβιβάζω | передавать |
| ανάμνηση η | воспоминание |
Κείμενο 2. Η γεωργία στην Ελλάδα
Η γεωργία στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι μια αγροτοβιομηχανική χώρα, γι’ αυτό η γεωργία κατέχει μια σημαντική θέση στην οικονομία της. Οι Έλληνες αγρότες παραδοσιακά παράγουν καπνά, ελιές, σταφύλια, εσπεριδοειδή και βαμβάκι Οι πιο εύφορες περιοχές της Ελλάδας είναι η Θεσσαλία, η Μακεδονία και η Πελοπόννησος. Ένα σημαντικό μέρος των καλλιεργήσιμων εκτάσεων αρδεύεται γιατί στην Ελλάδα λόγω ζεστού κλίματος υπάρχει έλλειψη νερού.
Από τα δημητριακά καλλιεργείται κυρίως το σιτάρι. Το ρύζι καλλιεργείται στη Βόρεια Ελλάδα. Η ελιά καλλιεργείται από την αρχαιότητα σ’ όλα τα μέρη της χώρας, βασικά σε παραλιακές περιοχές με ήπιους χειμώνες. Φημίζονται οι επιτραπέζιες ελιές της Καλαμάτας και της Άμφισσας. Η Ελλάδα έχει όχι μόνο πολλούς ελαιώνες αλλά και πολλά αμπέλια. Πολλές ποικιλίες ελληνικών σταφυλιών είναι γνωστές σ’ όλο τον κόσμο για την εξαιρετική γεύση τους. Τα σταφύλια, τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια και τα λεμόνια ευδοκιμούν κυρίως στην Πελοπόννησο καθώς και στα νότια νησιά. Όλα σχεδόν τα χωράφια της Ελλάδας παράγουν λαχανικά και φρούτα. Τα παράγουν όχι μόνο σε χωράφια αλλά και σε θερμοκήπια.
Στην ελληνική ύπαιθρο υπάρχουν πολλοί αγροτικοί συνεταιρισμοί που διακινούν κι εμπορεύονται τα προϊόντα των παραγωγών, ασχολούνται με την προστασία του εισοδήματος των αγροτών, την εκπαίδευσή τους. Οι Έλληνες παραγωγοί διαθέτουν φορτηγά αυτοκίνητα, τρακτέρ, σπαρτικές και θεριζοαλωνιστικές μηχανές, συγκροτήματα τεχνητής βροχής κι άλλα σύγχρονα γεωργικά μηχανήματα.
Σοβαρή σημασία δίνεται στην Ελλάδα και στην κτηνοτροφία. Στα ορεινά λιβάδια μπορεί να δει κανείς μεγάλα κοπάδια πρόβατα και γίδια ενώ στα πολυάριθμα κτηνοτροφεία – πουλερικά, αγελάδες, άλογα, μουλάρια, γαϊδούρια, γουρούνια και άλλα ζώα. Στη χώρα αναπτύσσονται επίσης η αλιεία και η δασοκομία. Αρκετά αγροτικά προϊόντα της Ελλάδας εξάγονται στις χώρες του εξωτερικού μαζί και στη Ρωσία.
Запомните:
αγροτοβιομηχανική χώρα η – агропромышленная страна
καλλιεργήσιμες εκτάσεις οι – пахотные угодья
διακινώ κι εμπορεύομαι – обеспечивать поставки и торговлю
συγκρότημα τεχνητής βροχής το – дождевальная установка
γεωργικά μηχανήματα τα – сельскохозяйственная техника
μπορεί να δει κανείς – можно увидеть
εξάγομαι στις χώρες του εξωτερικού – экспортироваться за рубеж
Λεξιλόγιο
| γεωργία η | сельское хозяйство, земледелие |
| παραδοσιακά | традиционно |
| καπνά τα | табак |
| ελιά η | маслина |
| σταφύλι το | виноград |
| εσπεριδοειδή τα | цитрусовые |
| βαμβάκι το | хлопок |
| εύφορος (-η, -ο) | плодородный |
| Θεσσαλία η | Фессалия |
| Μακεδονία η | Македония |
| αρδεύω | орошать |
| λόγω | по причине, из-за |
| έλλειψη η | недостаток |
| καλλιεργώ | выращивать |
| ρύζι το | рис |
| παραλιακός (-ή, -ό) | прибрежный |
| ήπιος (-α, -ο) | мягкий |
| φημίζομαι | славиться |
| επιτραπέζιος (-α, -ο) | столовый |
| Καλαμάτα η | г. Каламата |
| τεχνητός (-ή, -ό) | искусственный |
| ορεινός (-ή, -ό) | горный |
| λιβάδι το | луг, пастбище |
| πρόβατο το | овца |
| γίδι το | коза |
| πολυάριθμος (-η, -ο) | многочисленный |
| κτηνοτροφείο το | животноводческая ферма |
| Άμφισσα η | г. Амфисса |
| ελαιώνας ο | оливковая роща |
| αμπέλι το | виноградник |
| ποικιλία η | вид, сорт, разнообразие |
| εξαιρετικός (-ή, -ό) | исключительный |
| γεύση η | вкус |
| ευδοκιμώ | произрастать, плодоносить |
| ύπαιθρος η | сельская местность |
| συνεταιρισμός ο | кооператив |
| εμπορεύομαι | торговать |
| προστασία η | защита |
| άλογο το | лошадь |
| μουλάρι το | мул |
| γαϊδούρι το | осел |
| αλιεία η | рыболовство |
| δασοκομία η | лесоводство |
| εξάγομαι | экспортироваться |
Διάλογος 3
| Ειρήνη: | Πού μένεις, Γιώργο, σε πόλη ή σε χωριό; |
| Γιώργος: | Σε πόλη. Αλλά ο παππούς και η γιαγιά μου μένουν σε χωριό; |
| Ειρήνη: | Έχουν μεγάλο σπίτι; |
| Γιώργος: | Ναι, έχουν ένα όμορφο σπίτι με κήπο, αμπέλι και χωράφι. |
| Ειρήνη: | Έχουν και αμπέλι; |
| Γιώργος: | Ναι, εκεί στο χωριό τους όλοι οι αγρότες έχουν αμπέλια. |
| Ειρήνη: | Και η καλλιεργούν ο παππούς και η γιαγιά σου; |
| Γιώργος: | Λίγο απ’ όλα. Στο κήπο έχουν μηλιές, αχλαδιές, δαμασκηνιές, κερασιές, μερικές ροδακινιές και βερυκοκιές. |
| Ειρήνη: | Μήπως έχουν και λεμονιές; |
| Γιώργος: | Όχι, λεμονιές δεν έχουν. Ούτε πορτοκαλιές και μανταρινιές. Τα δέντρα αυτά θέλουν πολλή περιποίηση. |
| Ειρήνη: | Και το χωράφι τους τι βγάζει; |
| Γιώργος: | Όλων των ειδών τα λαχανικά: ντομάτες, αγγούρια, λάχανα, κουνουπίδια, κρεμμύδια, καρότα, παντζάρια, μελιτζάνες, κολοκυθάκια, πιπεριές. |
| Ειρήνη: | Δε μου λες, Γιώργο, τι σου αρέσει περισσότερο απ’ όλα αυτά; |
| Γιώργος: | Μου αρέσουν πολύ τα φασόλια, τα μπιζέλια, τα ραπανάκια και φυσικά τα πεπόνια και τα καρπούζια. |
| Ειρήνη: | Στο χωράφι τους ο παπούς και η γιαγιά σου πρέπει να ’χουν και χόρτα. |
| Γιώργος: | Βέβαια. Σπέρνουν πάντα σπανάκι, σπαράγγι, σέλινο, μαϊντανό και άνηθο. |
| Ειρήνη: | Φαντάζομαι πόση δουλιά έχουν ο παππούς και η γιαγιά σου! |
| Γιώργος: | Μη συζητάς! Δουλεύουν σκληρά όλο το χρόνο. Έχουν, βλέπεις, εκτός από το αμπέλι, τον κήπο και το χωράφι και ζώα. |
| Ειρήνη: | Τι ζώα; |
| Γιώργος: | Τις κότες, τις χήνες και τις πάπιές τους, τα γουρούνιά τους, τα άλογά τους που τ’ αγαπούν. |
| Γιώργος: | Τους βοηθάς καθόλου; |
| Ειρήνη: | Πώς να μην τους βοηθάω!; Εκεί περνώ όλο το καλοκαίρι. Εκτός απ’ αυτό, το φθινόπωρο πηγαίνουμε τα Σαββατοκύριακα στο χωριό οικογενειακώς για να μαζέψουμε τη σοδιά. |
Запомните:
λίγο απ’ όλα – всего понемногу
θέλουν πολλή περιποίηση – требуют серьезного ухода
όλων των ειδών – всевозможные
Μη συζητάς! – И не говори!
δουλεύω σκληρά – напряженно работать
πηγαίνω οικογενειακώς – отправляться всей семьей
μαζεύω τη σοδιά – собирать урожай
Λεξιλόγιο
| μηλιά η | яблоня |
| αχλαδιά η | груша (дерево) |
| δαμασκηνιά η | слива (дерево) |
| κερασιά η | черешня (дерево) |
| ροδακινιά η | персиковое дерево |
| βερυκοκιά η | абрикосовое дерево |
| λεμονιά η | лимонное дерево |
| πορτοκαλιά η | апельсиновое дерево |
| μανταρινιά η | мандариновое дерево |
| περιποίηση η | уход, забота |
| βγάζω | давать, производить |
| λάχανο το | капуста |
| κουνουπίδι το | цветная капуста |
| κρεμμύδι το | лук |
| καρότο το | морковь |
| παντζάρι το | свекла |
| μελιτζάνα η | баклажан |
| κολοκυθάκι το | кабачок |
| πιπεριά η | перец |
| φασόλι το | фасоль |
| μπιζέλι το | зеленый горошек |
| ραπανάκι το | репа |
| πεπόνι το | дыня |
| καρπούζι το | арбуз |
| χόρτα τα | зелень |
| σπέρνω | сеять |
| σπανάκι το | шпинат |
| σπαράγγι το | спаржа |
| σέλινο το | сельдереи |
| μαϊντανός ο | петрушка |
| άνηθο το | укроп |
| κότα η | курица |
| χήνα η | гусь |
| πάπια η | утка |
Грамматика
§ 1. Αόριστος глаголов I спряжения παθητική φωνή
1) Αόριστος глаголов I спряжения παθητική φωνή имеет следующие окончания: -τηκα (-θηκα), – τηκες (-θήκες), – τηκε (-θήκε), – τήκαμε (-θήκαμε), -τήκατε (-θήκατε), – τηκαν (-θηκαν). В скобках даны окончания, которые также употребляются в разговорной речи.
Для образования αόριστος глаголов I спряжения παθητική φωνή типа ετοιμάζομαι необходимо знать αόριστος данного глагола в ενεργητική φωνή, к основе которого прибавляются вышеперечисленные окончания, например, ετοιμάζομαι готовиться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | ετοιμάστηκα (-θηκα) | ετοιμαστήκαμε (-θήκαμε) |
| 2-е л. | ετοιμάστηκες (-θήκες) | ετοιμαστήκατε (-θήκατε) |
| 3-е л. | ετοιμάστηκε (-θηκε) | ετοιμάστηκαν (-θηκαν) |
Ударение в αόριστος у глаголов I спряжения παθητική φωνή всегда стоит на третьем слоге от конца.
2) Если глаголу I спряжения παθητική φωνή в αόριστος соответствует форма глагола ενεργητική φωνή с окончанием -ψα, например, γράφομαι (έγραψα) писаться, κρύβομαι (έκρυψα) прятаться, ανακαλύπτομαι (ανακάλυψα) обнаруживаться, то в αόριστος они спрягаются так, например, γράφομαι писаться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | γράφτηκα (-θηκα) | γραφτήκαμε |
| 2-е л. | γράφτηκες (-θήκες) | γραφτήκατε (-θήκατε) |
| 3-е л. | γράφτηκε (-θηκε) | γράφτηκαν (-θηκαν) |
В том случае, когда глаголы I спряжения в αόριστος ενεργητική φωνή оканчиваются на -ξα, то в αόριστος παθητική φωνή они спрягаются следующим образом, например, εκλέγομαι избираться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | εκλέχτηκα (-θηκα) | εκλεχτήκαμε (-θήκαμε) |
| 2-е л. | εκλέχτηκες (-θήκες) | εκλεχτήκατε (-θήκατε) |
| 3-е л. | εκλέχτηκε (-θηκε) | εκλέχτηκαν (-θηκαν) |
4) Глаголы типа πλύνομαι. φέρομαι, κρίνομαι имеют следующую форму в αόριστος:
πλύνομαι умываться – πλύθηκα умылся, был умыт
φέρομαι носиться – φέρθηκα был принесен
κρίνομαι оцениваться – κρίθηκα был оценен
5) Глаголы I спряжения в παθητική φωνή типа πληρώνομαι оплачиваться, ελευθερώνομαι освобождаться, διορθώνομαι исправляться в αόριστος спрягаются следующим образом, например, πληρώνομαι оплачиваться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | πληρώθηκα | πληρωθήκαμε |
| 2-е л. | πληρώθηκες | πληρωθήκατε |
| 3-е л. | πληρώθηκε | πληρώθηκαν |
§ 2. Αόριστος неправильных глаголов I спряжения παθητική φωνή
В греческом языке имеется много глаголов I спряжения παθητική φωνή, имеющих в αόριστος особые формы, например:
| Ενεστώτας | Αόριστος | ||
| χαίρομαι | радоваться | χάρηκα | радовался |
| ντρέπομαι | стесняться | ντράπηκα | стеснялся |
| υπόσχομαι | обещать | υποσχέθηκα | пообещал |
| στέκομαι | стоять | στάθηκα | встал |
| φαίνομαι | казаться | φάνηκα | показался |
Кроме того, ряд глаголов I спряжения, которые по своей форме ενεστώτας относятся к παθητική φωνή, имеют в αόριστος форму, типичную для глаголов ενεργητική φωνή, например:
| Ενεστώτας | Αόριστος | ||
| γίνομαι | становиться | έγινα | стал |
| έρχομαι | приходить | ήρθα | пришел |
| κάθομαι | сидеть | κάθησα | сел |
Эти глаголы спрягаются в αόριστος следующим образом:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |||||
| 1-е л. | έγινα | ήρθα | κάθησα | γίναμε | ήρθαμε | καθήσαμε |
| 2-е л. | έγινες | ήρθες | κάθησες | γίνατε | ήρθατε | καθήσατε |
| 3-е л. | έγινε | ήρθε | κάθησε | έγιναν | ήρθαν | κάθησαν |
§ 3. Αόριστος глаголов II спряжения παθητική φωνή
Глаголы II спряжения παθητική φωνή образуют форму αόριστος так же, как и глаголы I спряжения παθητική φωνή, например, глаголу συναντιέμαι встречаться в παθητική φωνή соответствует глагол συναντώ(α) в ενεργητική φωνή, который в αόριστος имеет форму συνάντησα; окончание -σα опускается и добавляется окончание -θηκα. Глагол συναντιέμαι встречаться спрягается в αόριστος παθητική φωνή следующим образом:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |
| 1-е л. | συναντήθηκα | συναντηθήκαμε |
| 2-е л. | συναντήθηκες | συναντηθήκατε |
| 3-е л. | συναντήθηκε | συναντήθηκαν |
Так как формы глаголов 1-ой и 2-ой категории в αόριστος ενεργητική φωνή совпадают, то глаголы 1-ой и 2-ой категории в αόριστος παθητική φωνή спрягаются по одной и той же схеме, например, γεννιέμαι рождаться, κινούμαι двигаться:
| Ед. ч. | Мн. ч. | |||
| 1-е л. | γεννήθηκα | κινήθηκα | γεννηθήκαμε | κινηθήκαμε |
| 2-е л. | γεννήθηκες | κινήθηκες | γεννηθήκατε | κινηθήκατε |
| 3-е л. | γεννήθηκε | κινήθηκε | γεννήθηκαν | κινήθηκαν |
§ 4. Склонение существительных среднего рода с окончаниями ·ός, -ώς
Существительные среднего рода с окончаниями -ός, -ώς – το φως свет, το καθεστώς строй, режим, το γεγονός событие – склоняются по следующей схеме:
Ед. ч.
| Ον. | το | φως | το | καθεστώς | το | γεγονός |
| Γεν. | του | φωτός | του | καθεστώτος | του | γεγονότος |
| Αιτ. | το | φως | το | καθεστώς | το | γεγονός |
| Κλ. | – | φως | – | καθεστώς | – | γεγονός |
Мн. ч.
| Ον. | τα | φώτα | τα | καθεστώτα | τα | γεγονότα |
| Γεν. | των | φώτων | των | καθεστώτων | των | γεγονότων |
| Αιτ. | τα | φώτα | τα | καθεστώτα | τα | γεγονότα |
| Κλ. | – | φώτα | – | καθεστώτα | – | γεγονότα |
§ 5. Обозначение процентных отношений. Дробные числительные
1) Для передачи процентных отношений употребляются количественные числительные среднего рода. Например, для того чтобы выразить словами 25%, употребляется количественное числительное среднего рода 25 (είκοσι πέντε) и добавляется выражение τοις εκατό в процентах, таким образом:
25% – είκοσι πέντε τοις εκατό
48% – σαράντα οχτώ τοις εκατό
150% – εκατό πενήντα τοις εκατό
ПРИМЕЧАНИЕ. В димотике также место τοις употребляется στα, например: 10% – Δέκα στα εκατό.
2) Дроби обозначаются в греческом языке путем сочетания количественного числительного с порядковым. Числитель дроби всегда обозначается количественным числительным, а знаменатель – порядковым числительным среднего рода, например:
2/3 – δύο τρίτα, 5/8 – πέντε όγδοα, 4/5 – τέσσερα πέμπτα, κλπ.
§ 6. Условные придаточные предложения
Условные придаточные предложения указывают на условие, при реализации которого становится возможным осуществление действия сказуемого главного предложения. Условное придаточное предложение, отвечающее на вопрос «при каких условиях?» соединяется с главным предложением при помощи союзов αν, εαν если, например:
| Αν θέλεις, μπορούμε να πάμε | Если хочешь, мы можем пойти. |
| Εαν έχεις καιρό, μπορείς να δεις το νέο έργο. | Если у тебя есть время, можешь посмотреть новую картину. |
Если в условном придаточном предложении глагол стоит в будущем времени, то частица θα в придаточном предложении опускается:
| Αν δόσουμε καλά τις εξετάσεις, θα πάμε στη θάλασσα. | Если мы хорошо сдадим экзамены, то поедем на море. |
| Αν δω την καθηγήτρια, θα της πω για την απόφασή μας. | Если я увижу преподавательницу, я скажу ей о нашем решении. |
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. Прослушайте магнитофонную запись с текстом 1 и перескажите его.
2. Задайте вопросы вашему товарищу, и пусть он ответит на них:
1. Γιατί σηκωθήκατε πολύ νωρίς την Παρασκευή; 2. Πόσα χιλιόμετρα από τη Μόσχα απέχει το αγρόκτημα; 3. Πού φτάσατε μετά μισή ώρα; 4. Ποιος σας περίμενε; 5. Ποιος χαιρέτησε τους Έλληνες φοιτητές; 6. Τι διηγήθηκε ο πρόεδρος για τη ζωή των αγροτών πριν από την επανάσταση; 7. Πώς άλλαξε η ζωή τους μετά την επανάσταση; 8. Τι παράγει το αγρόκτημα; 9. Δίνεται σημασία στην κτηνοτροφία; 10. Τι μπορείτε να πείτε για το βαθμό της εκμηχάνισης; 11. Τι μηχανές έχει το αγρόκτημα; 12. Πέστε δυο λόγια για τη διοικούσα επιτροπή του αγροκτήματος. 13. Πέστε δυο λόγια για το μορφωτικό επίπεδο των αγροτών; 14. Πότε οικοδομήθηκε το πολιτιστικό κέντρο και τι υπάρχει εκεί; 15. Πώς εξασφαλίζεται η ιατρική περίθαλψη;
3. Выпишите из текстов и диалогов урока глаголы 1 спряжения παθητική φωνή и проспрягайте их в αόριστος.
4. Выпишите из текстов и диалогов урока неправильные глаголы I спряжения παθητική φωνή и проспрягайте их в αόριστος.
5. Выпишите из текстов и диалогов урока глаголы II спряжения παθητική φωνή и проспрягайте их в αόριστος.
6. Поставьте глаголы, данные в скобках, в соответствующем лице и числе в αόριστος:
1. Χτες το πρωί ο πατέρας (σηκώνομαι) πολύ νωρίς, (πλένομαι, ντύνομαι) και έφυγε. 2. Την περασμένη Κυριακή ο παππούς και η γιαγιά μου (επισκέπτομαι) την πινακοθήκη Τρετιακόφ. 3. Την τελευταία φορά (εσείς) (συναντιέμαι) με το φίλο σας στο γήπεδο; Ναι, (συναντιέμαι). 4. Το κορίτσι (χτενίζομαι) γρήγορα. 5. Η πόλη (ονομάζομαι) έτσι προς τιμή της θεάς Αθηνάς. 6. Το εργοστάσιο (κτίζομαι) από τους εργάτες. 7. Το μάθημα (εξηγούμαι) πολύ καλά από την καθηγήτρια. 8. Το παιδί (κοιμούμαι) αμέσως. 9. (Εμείς) (λυπούμαι) πολύ, όταν μάθαμε αυτό το νέο. 10. Ο αδερφός του Νίκου (διηγούμαι) για το ταξίδι του στο εξωτερικό. 11. Οι φοιτητές (χαίρομαι) πολύ, όταν έμαθαν, πως θα πάνε στην Κρήτη. 12. Ο γιος της κυρίας Άννας (γίνομαι) καλός γεωπόνος. 13. Όταν μπήκε ο δάσκαλος, τα παιδιά (σηκώνομαι) αμέσως. 14. Η φίλη μου (έρχομαι) στις 5 η ώρα.
7. Переведите на греческий язык:
1. Эта книга была написана греческим писателем. 2. Вчера мы снова посетили выставку французских художников. 3. Я встал, умылся, оделся, позавтракал и вышел из дома. 4. Ты рассказал своей сестре о нашей встрече? – Да, рассказал. 5. Они очень обрадовались, когда узнали, что получили письмо от родителей из Греции. 6. Мы встретились в столовой университета в 2 часа дня. 7. Урок подготовлен очень хорошо. 8. В лагере кипрские студенты познакомились с русскими ребятами. 9. Они стали хорошими специалистами в области сельского хозяйства. 10. Эти события произошли в Греции в 1940 году. 11. Счет за машину был оплачен нашим кооперативом. 12. Мне показалось, что я его когда-то встречал. 13. Греция была освобождена от захватчиков в 1944 году. 14. Эти теплицы построены студентами нашего института. 15. Доходы крестьян за последние 10 лет возросли на 50%. 16. Зал был украшен цветами. 17. Друг моего отца избран председателем правления кооператива.
8. Напишите данный текст в прошедшем времени:
Κάθε μέρα σηκώνομαι στις 7 η ώρα το πρωί. Σήμερα είναι Κυριακή, γι’ αυτό δε θέλω να σηκωθώ νωρίς. Μένω στο κρεβάτι, παίρνω εφημερίδα και διαβάζω. Στις 9 η ώρα κάνω γυμναστική, πλένομαι, χτενίζομαι, ντύνομαι και κάθομαι στο τραπέζι να πάρω το πρωινό μου. Διηγούμαι στη μητέρα μου τα νέα, μιλώ με τις αδερφές μου. Η Σοφία, η μικρή αδερφή μου, χαίρεται πολύ, γιατί σήμερα πηγαίνουμε στο παιδικό θέατρο. Η παράσταση αρχίζει στις 12 το μεσημέρι. Στο θέατρο συναντιόμαστε με τις φίλες της Σοφίας.
9. Составьте предложения, употребив данные глаголы в αόριστος:
χαίρομαι, φαίνομαι, κάθομαι, έρχομαι, ντρέπομαι, γίνομαι, στέκομαι, σκέφτομαι, σηκώνομαι, διηγούμαι, κοιμούμαι, ετοιμάζομαι, στέλνομαι, συναντιέμαι, υπόσχομαι.
10. Переведите на греческий язык
1. Если вы встретите Зою в институте, вы сможете передать ей это письмо. 2. Если у тебя есть время, мы можем посетить выставку картин одного интересного французского художника. 3. Если вы одобряете наш план, мы уже завтра начнем готовиться к путешествию. 4. Кто хочет увидеть этот фильм, может купить билеты в кассе кинотеатра. 5. Если вы хотите увидеть его, надо прийти пораньше.
11. Придумайте предложения со следующими выражениями:
κατά τον πόλεμο, γίνεται κριτική, μαζεύω τη σοδιά, δε μου λέτε, χάρηκα πολύ που σας γνώρισα, δίνω κάθε είδους πληροφορίες, η αμοιβή εξαρτάται, μεταβιβάζω χαιρετισμούς, κατέχει την πρώτη θέση, θεωρώ καθήκον μου, σε ανάμνηση.
12. Составьте рассказ со следующими словами и выражениями:
οι αγρότες, καλλιεργώ, παράγω, το θερμοκήπιο, τα λαχανικά, τα φρούτα, η ποιότητα, η πληρωμή, αυξάνομαι, το πολιτιστικό κέντρο, ο όμιλος, το αθλητικά συγκρότημα.
13. Переведите на греческий язык
В пятницу делегация греческих журналистов посетила сельскохозяйственный кооператив, который называется «Знаменский». Он находится в 65 километрах от города. Мы приехали туда в 9 часов утра. У здания правления колхоза нас ждал председатель, главный агроном и члены правления.
Председатель тепло приветствовал гостей, рассказал им о своем хозяйстве. За последние 10 лет доходы крестьян значительно возросли. Большое внимание здесь уделяется механизации. Кооператив заботится о высоком качестве продукции. Затем председатель пригласил гостей осмотреть хозяйство. Греческие журналисты познакомились с крестьянами, посетили их дома. Им понравились сады, поля, теплицы, фермы. Гости задавали много вопросов о хозрасчете, о жизни крестьян, их работе и отдыхе.
14. Прочитайте и перескажите текст.
Στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας «Πατρίς Λουμούμπα» σπουδάζουν νέοι και νέες από την Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική. Συνολικά στο Πανεπιστήμιο φοιτούν σπουδαστές από 84 χώρες. Μεταξύ αυτών σημαντική θέση κατέχουν οι Κύπριοι. Τώρα στο Πανεπιστήμιο σπουδάζουν περίπου 70 Κύπριες και Κύπριοι φοιτητές. Πολλοί Κύπριοι τελείωσαν τις σπουδές τους κι έγιναν καλοί ειδικοί στους κλάδους της γεωργίας, χημείας, βιολογίας, γεωλογίας κι άλλους.
Κάθε χρόνο στο Πανεπιστήμιο εισάγονται περίπου 15–20 νέες και νέοι από την Κύπρο. Θέλουν ν’ αποκτήσουν μόρφωση για να βοηθήσουν το λαό τους, να συμβάλουν στην ανάπτυξη της χώρας τους.
15. Прочитайте и перескажите текст:
Όταν πήγαμε στον Καύκασο, επισκεφτήκαμε ένα ελληνικό αγρόκτημα. Μας υποδέχτηκε ο πρόεδρός του Κώστας Παυλίδης, ένας ψηλός άνδρας με έξυπνο πρόσωπο. Μας διηγήθηκε για το αγρόκτημα, που οργανώθηκε το 1930. Άρχισαν με 65 οικογένειες και τώρα είναι 285. Το κύριο προϊόν του αγροκτήματος είναι το τσάι. Όπως είναι γνωστό, η Δημοκρατία αυτή εφοδιάζει τη χώρα μας με τσάι καλής ποιότητας. Το ανώτατο όργανο του αγροκτήματος είναι η διοικούσα επιτροπή που εκλέγεται κάθε χρόνο σε γενική συνέλευση. Σ’ αυτή έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν όλα τα μέλη του αγροκτήματος. Στις γενικές συνελεύσεις συζητιούνται όλα τα προβλήματα. Ένας από τους Έλληνες ρώτησε, ποιος καθόριζες πότε και πού θα εργαστεί ο κάθε αγρότης. Ο πρόεδρος απάντησε ότι αυτό καθορίζεται απ’ τη διοικούσα επιτροπή. Όλα τα μέλη του αγροκτήματος διαιρούνται σε ομάδες εργασίας.
Γίνονται πολλές ερωτήσεις: Ποια είναι τα καθαρά έσοδα του αγροκτήματος; Πόσα μεροκάματα κάνουν οι αγρότες; Τι σημασία δίνεται στην εκμίσθωση και αυτοχρηματοδότηση; Πέστε μας ένα παράδειγμα για τα έσοδα μιας οικογένειας. Ποιος αγοράζει τα προϊόντα σας; Πόση είναι η έκταση της γης, που έχει το αγρόκτημα; Ο πρόεδρος απαντούσε στους Έλληνες φοιτητές. Επισκεφτήκαμε τα σπίτια των αγροτών, το γυμνάσιο, το πολιτιστικό κέντρο. Μάθαμε ότι ως τώρα 125 παιδιά από το χωριό αυτό τελείωσαν Πανεπιστήμια ή ανώτατες σχολές και άλλοι 75 φοιτούν σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Παντού μας υποδέχτηκαν φιλόξενα. Οι Έλληνες φίλοι μας έφυγαν από το χωριό με τις καλύτερες εντυπώσεις.
Λεξιλόγιο
| έξυπνος (-η, -о) | умный |
| εκμίσθωση η | аренда |
| αυτοχρηματοδότηση η | хозрасчет, самофинансирование |
| διαιρώ(ε) | делить, разделять |
| καθαρός (-ή, -ό) | чистый |
| μεροκάματο το | трудодень |
16. Прочитайте и перескажите текст:
ΣΤΟ ΜΑΝΑΒΙΚΟ
Απ’ όλα τα καταστήματα προτιμώ το μανάβικο. Στην οικογένεια μας αρέσουν τα λαχανικά και τα φρούτα. Το μανάβικο βρίσκεται δίπλα στην πολυκατοικία μας. Σχεδόν κάθε μέρα μαζί με το φίλο μου βοηθούμε τη γιαγιά μου στο σπίτι. Και χτες, μόλις γυρίσαμε από το σχολείο, μας παρακάλεσε να πάμε στο μανάβικο και να αγοράσουμε πατάτες, ντομάτες και μελιτζάνες.
Ανοίξαμε την πόρτα και μπήκαμε μέσα. Πω, πω! Τι έχει σήμερα! Ωραία λάχανα, φρέσκα καρότα, φασολάκια και χόρτα.
Από την άλλη πλευρά είδαμε διάφορα φρούτα: ροδάκινα, καρπούζια, μήλα και αχλάδια, θαυμάσια πεπόνια και σταφύλια.
Είπα στο μανάβη:
– Δόστε μας ένα κιλό ντομάτες και δυο κιλά μελιτζάνες.
– Ό, τι θέλετε, μικροί μου φίλοι, απάντησε ο μανάβης.
– Πόσο κάνουν; ρώτησα.
– Εφτακόσιες ενενήντα δραχμές. Σας ευχαριστώ. Μην ξεχνάτε τα ρέστα σας.
Λεξιλόγιο
| μανάβικο το | овощной магазин |
| πλευρά η | сторона |
| μανάβης о | зеленщик, хозяин овощного магазина |
17. Прочитайте и перескажите текст:
ΣΤΟ ΜΠΑΚΑΛΙΚΟ
Σάββατο το μεσημέρι η Έλλη συντροφιά με τη μικρότερη αδερφή της τη Νίτσα πήγαν στο μπακάλικο. Σε δεκαπέντε λεπτά έφτασαν εκεί. Είναι ένα φωτεινό και μεγάλο κατάστημα με ωραίες βιτρίνες.
– Δόστε μου, σας παρακαλώ, είπε η Έλλη, ένα κιλό ζάχαρη, δυο κιλά μακαρόνια, ένα κιλό ρύζι και ένα πακετάκι καφέ.
– Μάλιστα, απάντησε η πωλήτρια.
– Πόσο κάνουν όλα αυτά; ρώτησε η Έλλη.
– Χίλιες εκατό πενήντα δραχμές. Περάστε στο ταμείο, είπε η πωλήτρια.
Οι αδερφές πλήρωσαν στο ταμείο, πήραν τα ρέστα και ήταν έτοιμες να φύγουν. Ξαφνικά η Νίτσα είδε στη βιτρίνα ωραίες καραμέλες και παρακάλεσε την Έλλη να της τις πάρει. Η Έλλη τις πήρε και η Νίτσα ήταν πολύ ευχαριστημένη. Γι’ αυτό της Νίτσας της αρέσει τόσο πολύ να πηγαίνει για ψώνια με την αδερφή της.