18 Урок. Δέκατο όγδοο μάθημα


Текст 1: Ο Ηρακλής και ο Ανταίος
Текст 2: Ο Προμηθέας
Грамматика: § 1. Повелительное наклонение (η προστακτική έγκλιση) глаголов I спряжения ενεργητική φωνή спряжения ενεργητική φωνή § 2. Η προστακτική έγκλιση неправильных глаголов I спряжения ενεργητική φωνή § 3. Η προστακτική έγκλιση глаголов II спряжения ενεργητική φωνή § 4. Η προστακτική έγκλιση глаголов 3-го лица единственного и множественного числа н 1-го лица множественного числа

Κείμενο 1. Ο Ηρακλής και ο Ανταίος

Ο Ηρακλής και ο Ανταίος

Δώδεκα ήταν, σύμφωνα με τη μυθολογία, τα πιο σημαντικά κατορθώματα του Ηρακλή και λέγονταν «Δώδεκα άθλοι του Ηρακλή.»

Ο πιο δύσκολος άθλος ήταν ο τελευταίος, ο δωδέκατος, όταν ο Ηρακλής υποχρεώθηκε να πάει να φέρει τρία χρυσά μήλα από τους κήπους του μεγάλου τιτάνα Άτλαντα, που κρατούσε στις πλάτες του τον ουράνιο θόλο.

Οι κήποι αυτοί βρίσκονταν στην άκρη του κόσμου. Τους περιποιούνταν οι θυγατέρες του Άτλαντα, οι θαυμάσιες Εσπερίδες και τους φύλαγε ένας πελώριος δράκοντας, που ποτέ δεν έκλεινε ο ύπνος τα μάτια του. Σ’ αυτούς τους κήπους, πάνω σε χρυσό δέντρο, που το καλλιεργούσε η θεά Γη, έβγαιναν τα χρυσά μήλα.

Ξεκίνησε λοιπόν ο Ηρακλής για το μακρινό ταξίδι. Μα έπρεπε να περάσει από τη Λιβύη. Αυτός ο δρόμος ήταν επικίνδυνος. Ο χαμός απειλούσε τους ταξιδιώτες. Ζούσε εκεί ο μεγάλος Ανταίος, ο γιος της θεάς Γης και του θεού της θάλασσας, του Ποσειδώνα. Αυτός υποχρέωνε όλους τους περαστικούς να παλεύουν μαζί του, κι όταν τους νικούσε, τους σκότωνε. Με τα κρανία τους στόλιζε το ναό του πατέρα του, του θεού Ποσειδώνα. Κανένας δεν μπορούσε να νικήσει τον Ανταίο. Δεν ήξεραν το μυστικό, από πού αντλούσε τις ανεξάντλητες δυνάμεις του. Τις αντλούσε από τη μάνα του, από τη θεά Γη. Όταν εξαντλούνταν, του ήταν αρκετό μόνο ν’ αγγίξει με το χέρι του τη γη, και ξαναχυνόταν στο σώμα του χείμαρος από καινούριες τεράστιες δυνάμεις. Ο Ανταίος λοιπόν μπορούσε να νικηθεί μονάχα ως εξής: να τον σηκώσει κανείς ψηλά στον αέρα και να μην τον αφήσει ν’ αγγίξει τη μάνα-Γη. Έτσι δε θα μπορούσε ν ’ανανεώσει τις δυνάμεις του.

Όταν ο Ηρακλής περνούσε μέσα από τη Λιβύη, αντάμωσε τον Ανταίο. Κι αυτός τον υποχρέωσε να παλέψει μαζί του. Άρχισε ματαξύ τους πεισματώδικη και σκληρή πάλη. Πολλή ώρα πάλευσαν ο Ηρακλής και ο Ανταίος κι ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος μπορούσε να νικήσει. Κάθε φορά, που ο Ηρακλής έριχνε τον Ανταίο στη γη, αυτός άγγιζε με το χέρι τη μάνα του και πάλι σηκωνόταν γεμάτος νέα δύναμη. Μα να, βάζοντας όλες του τις τεράστιες δυνάμεις, ο Ηρακλής απόσπασε από τη γη τον Ανταίο, τον σήκωσε ψηλά στον αέρα και τον έσφιξε στις σιδερένιες του αγκάλες. Ο Ανταίος προσπάθησε να ξεφύγει από τα μπράτσα του Ηρακλή μα εκείνος τον κρατούσε γερά. Η δύναμη του Ανταίου άρχισε να εξαντλείται, γιατί δεν μπορούσε ν’ αγγίξει τη Γη. Όλο και πιο δυνατά τον έσφιγγε η αγκαλιά του Ηρακλή. Και τέλος τον έπνιξε, γιατί ο Ανταίος είχε χάσει την επαφή με τη μάνα-Γη, που τον δυνάμωνε.

Πολλά ακόμα εμπόδια έτυχε να συναντήσει ο Ηρακλής στο επικίνδυνο ταξίδι του, ώσπου να φτάσει την άκρη του κόσμου, στο μεγάλο τιτάνα Άτλαντα. Με κατάπληξη είδε το δυνατό τιτάνα, που κρατούσε στους πλατιούς του ώμους τον ουράνιο θόλο.

– Ω, μεγάλε τιτάνα Άτλαντα! του λέει ο Ηρακλής. Είναι ανάγκη να μου φέρεις τρία χρυσά μήλα, από το χρυσό δέντρο που’ναι στους κήπους των Εσπερίδων!

– Εγώ θα σου φέρω τα τρία μήλα, γιε του Δία, απάντησε ο Άτλαντας, αν σταθείς στη θέση μου. Κράτησε τον ουράνιο θόλο στις πλάτες σου και περίμενε, ώσπου να έρθω με τα μήλα.

Ο Ηρακλής συμφώνησε. Πήρε τη θέση του Άτλαντα. Έβαλε όλες του τις δυνάμεις και κράτησε τον ουράνιο θόλο, ώσπου γύρισε ο Άτλαντας με τα τρία χρυσά μήλα.

Ο Άτλαντας λέει στον ήρωα:

– Να τα, τα τρία μήλα, Ηρακλή. Θα τα πάω όμως ο ίδιος στις Μυκήνες, κι εσύ κράτα, ώσπου να γυρίσω, τον ουράνιο θόλο.

Ο Ηρακλής κατάλαβε, πως ο τιτάνας πήγαινε να γλυτώσει από τη βαριά του δουλιά και, μπροστά στην πονηριά εκείνου, χρησιμοποίησε κι αυτός πονηριά.

– Καλά, Άτλαντα, είμαι σύμφωνος, απάντησε ο Ηρακλής. – Μόνο επέτρεψέ μου να φτιάξω πρώτα ένα μαξιλάρι για την πλάτη μου.

Ο Άτλαντας στάθηκε στη θέση του και φορτώθηκε πάλι στους ώμους του το βάρος του ουρανού. Ευθύς ο Ηρακλής πήρε το τόξο του, τα βέλη, πήρε και τα χρυσά μήλα, κι έγινε καπνός. Έτσι ξεγέλασε ο Ηρακλής τον τιτάνα Άτλαντα.

Запомните:

πολλή ώρα – долгое время

γεμάτος νέα δύναμη – полный новых сил

μονάχα ως εξής – только так, таким образом

ώσπου να έρθω – пока я не приду

γίνομαι καπνός – испариться, исчезнуть

Λεξιλόγιο


Ηρακλής ο Геракл
Ανταίος ο Антей
υποχρεώνομαι быть должным
υποχρεώνω обязывать, заставлять
τιτάνας ο титан
ουράνιος θόλος ο небесный свод
ο Άτλαντας Атлант
άκρη η край
περιποιούμαι заботиться
θυγατέρα η дочь
Εσπερίδες οι Эспериды
δράκοντας ο дракон
ύπνος ο сон
κρανίο το череп
μυστικό το тайна
αντλώ (ε) черпать
ανεξάντλητος (-η, -ο) неисчерпаемый
εξαντλούμαι иссякать
αγγίζω трогать, дотрагиваться
ξαναχύνομαι вновь вливаться
χείμαρος ο поток
ανανεώνω обновлять
ανταμώνω встречать
πεισματώδικος (-η, -ο) упрямый, упорный
αποσπώ(α) отрывать
μακρινός (-ή, -ό) далекий
Λιβύη η Ливия
χαμός ο гибель
πνίγω душить
δυναμώνω укреплять, придавать силы
απειλώ(ε) угрожать
περαστικός ο прохожий, путник
σκοτώνω убивать
σφίγγω сжимать
αγκάλη η объятие
ξεφεύγω избегать, ускользать
μπράτσο το рука (выше локтя)
Μυκήνες οι Микены
πονηριά η хитрость
τόξο το лук
βάρος το тяжесть
ξεγελώ(α) обманывать
γλυτώνω ускользать, спасаться

Ρωτάμε και απαντάμε

– Για τον Ηρακλή ξέρεις κι άλλους μύθους;

– Θυμάμαι καλά τον ενδέκατο άθλο του Ηρακλή, όταν νίκησε τον Κέρβερο.

– Πες μου το.

– Μια μέρα ο βασιλιάς Ευρυσθέας κάλεσε τον Ηρακλή και του είπε: «Φέρε μου τον Κέρβενο από το βασίλειο του Άδη και αυτή θα είναι η τελευταία υπηρεσία, που απαιτώ από σένα.»

– Και ποιος ήταν ο Κέρβερος;

– Ο Κέρβερος ήταν τρικέφαλος σκύλος. Στο λαιμό του αντί μαλλιά φύτρωναν μαύρα φίδια. Ο Κέρβερος φύλαγε τις χάλκινες πύλες του Ταρτάρου, την είσοδο του βασιλείου των νεκρών.

– Αυτός ο μύθος έχει ενδιαφέρον. Θυμάσαι ποιον συνάντησε ο Ηρακλής στο βασίλειο του Άδη;

– Εκεί ο Ηρακλής συνάντησε τον έξυπνο και πονηρό Σίσυφο από την Κόρινθο, που ήταν σ’ όλη τη ζωή του άρπαγας του ξένου κόπου. Ο Σίσυφος έσπρωχνε μια πελώρια πέτρα μέχρι την κορυφή του βουνού, όμως δεν κατάφερε να την ανεβάσει. Η πέτρα του ξέφευγε και κατρακυλούσε και ο Σίσυφος πάλι άρχιζε να ανεβάζει την πέτρα.

– Και τον Τάνταλο τον θυμάσαι;

– Βέβαια. Ο βασιλιάς Τάνταλος καταδικάστηκε από το Δία, γιατί εξαπάτησε τους θεούς. Ο Τάνταλος τιμωρήθηκε σκληρά. Στεκόταν μέσα στο νερό, μα όσες φορές έσκυβε να δροσίσει τα μαύρα χείλη του, αμέσως το νερό χανόταν μέσα στη γη. Κοντά στο ποτάμι, όπου στεκόταν, φύτρωσαν δέντρα γεμάτα ώριμους καρπούς, αλλά όσες φορές άπλωνε το χέρι του για να κάψει ένα ροδάκινο ή ένα μήλο, τα κλαριά ανέβαιναν ψηλά-ψηλά και ο Τάνταλος δε μπορούσε να το φτάσει.

– Νομίζω πως ξέρεις πότε χρησιμοποιούμε την έκφραση “μαρτύριο του Ταντάλου»;

– Όταν πλησιάζουμε κάτι το απαραίτητο κι επιθυμητό για μας, το οποίο όμως τελικά μένει απρόσιτο.

– Σωστά Τους άλλους άθλους του Ηρακλή μπορείς να θυμηθείς;

– Θυμάμαι ακόμα τον έκτο άθλο του Ηρακλή, όταν καθάρισε την κοπριά απ’ όλους τους σταύλους του βασιλιά της Ήλιδας, του Αυγεία.

– Όπως βλέπω, ξέρεις και θυμάσαι καλά αρκετούς άθλους του Ηρακλή. Το όνομά του έγινε συνώνυμο δύναμης και λεβεντιάς.

Λεξιλόγιο


Κέρβερος ο Цербер
Ευρυσθέας ο Эврисфей
βασίλειο το царство
Άδης ο Аид
υπηρεσία η служба
απαιτώ требовать
τρικέφαλος (-η, -ο) трехглавый
σκύλος ο пес
φίδι το змея
χάλκινος (-η, -ο) медный
πύλη η ворота
Τάρταρος ο Тартар
νεκρός (-ή, -ό) мертвый
πονηρός (-ή, -ό) хитрый, умный
Σίσυφος ο Сизиф
άρπαγας ο похититель
κόπος ο труд
σπρώχνω толкать
καταφέρνω удаваться
κατρακυλώ(α) скатываться
Τάνταλος ο Тантал
εξαπατώ обманывать
τιμωρούμαι быть наказанным
σκύβω наклоняться
δροσίζω освежать
χάνομαι исчезать, пропадать
ώριμος (-η, -ο) зрелый, спелый
απλώνω протягивать
κόβω резать, срывать (о плодах)
έκφραση η выражение
μαρτύριο το мучение, мука
επιθυμητός (-ή, -ό) желанный
κοπριά η навоз
σταύλοι του Αυγεία οι Авгиевы конюшни
συνώνυμο το синоним
τόλμη η смелость, отвага
λεβεντιά η храбрость, геройство

Κείμενο 2. Ο Προμηθέας

Ο Προμηθέας

Κάποτε στα πανάρχαια χρόνια κατοικούσαν λίγοι άνθρωποι στη γη, τρέχοντος στα δάση να βρουν τροφή, άγριους καρπούς και ρίζες. Δεν μπορούσαν να υπερασπίσουν τον εαυτό τους απ’ τα θηρία και τις φοβερές δυνάμεις της φύσης.

Ζούσε τότε ο ξακουστός τιτάνας Προμηθέας, που λυπήθηκε πολύ τους καημένους ανθρώπους και αποφάσισε να τους βοηθήσει.

Μια μέρα ήρθε στο φίλο του, τον Ήφαιστο, που ήταν σιδηρουργός των θεών και μεγάλος τεχνίτης. Ο Ήφαιστος είχε κτίσει τα εργαστήριά του σε μια χαράδρα ενός ηφαιστείου, όπου μαζί με τους μονόφθαλμους κύκλωπες σφυρηλατούσε αστραπόβροντα για το Δία, τον κεραυνορίχτη.

Ο Προμηθέας μπήκε μέσα και είδε την ιερή φωτιά να καίει σ’ ένα τεράστιο καμίνι. Κανένας δεν παρατήρησε πως άρπαξε, πως έκρυψε μια σπιθούλα και έτρεξε στους ανθρώπους για να τους χαρίσει ιερή φωτιά.

Ευτυχισμένοι οι άνθρωποι άναψαν παντού φωτιές σε τζάκια και καμίνια, με τη βοήθεια της ιερής φωτιάς άρχισαν να κτίζουν κατοικίες, να ναυπηγούν καράβια, να ημερεύουν τα άγρια ζώα. Το φως απ’ την ιερή φωτιά ξύπνησε τον κοιμισμένο τους νου, άναψε στις καρδιές τους τον πόθο για την ευτυχία.

Πολλά ακόμα δίδαξε ο Προμηθέας στους ανθρώπους: τους έμαθε να οργώνουν τη γη, να γιατρεύουν τις αρρώστιες, να γράφουν, να διαβάζουν, έκανε ευτυχισμένη τη ζωή τους.

Μα ο Δίας θύμωσε με τον τιτάνα Προμηθέα και διέταξε τους υπηρέτες του, το Κράτος και τη Βία, να τιμωρήσουν σκληρά τον άρπαγα της ιερής φωτιάς.

– Καρφώστε τον σ’ ένα άγριο βράχο. Δέστε τον με σιδερένιες αλυσίδες. Ας μείνει για πάντα καρφωμένος στο βράχο αυτό, πρόσταζε ο Δίας.

Έδεσε ο Ήφαιστος το φίλο του Προμηθέα στο βράχο, ενώ οι δούλοι του Δία παρακολουθούσαν τη δουλιά του.

– Σφίξε πιο πολύ τις αλυσίδες, μην τον λυπάσαι, ειδεμή αμέσως θα το μάθει ο Δίας, είπε η Βία.

Δεν απάντησε τίποτε ο Ήφαιστος, θαυμάζοντας την περηφάνεια του Προμηθέα, μόνο φεύγοντας τον άκουσε να λέει:

– Εγώ δεν αλλάζω το μαρτύριό μου με μια ζωή σκλάβου. Κάλλιο στο βράχο αλυσοδεμένος, παρά δούλος πιστός του τυράνου Δία.

Πέρασαν αιώνες. Πολλά άλλαξαν πάνω στη γη. Μα τα μαρτύρια του Προμηθέα συνεχίζονταν: ο ήλιος του έψηνε το κορμί του, ο παγωμένος αέρας τον σκέπαζε με το χιόνι και κάθε μέρα σε ορισμένη ώρα ερχόταν ένας τεράστιος γύπας, που ξέσχιζε με τα κοφτερά νύχια το σώμα του και έτρωγε το συκώτι του. Αλλά ο Προμηθέας έμενε αλύγιστος και περήφανος στο βράχο του, μη χάνοντας την ελπίδα. Ήξερε πως θα ρθει ένας ήρωας για να του φέρει τη λευτεριά.

Και να επιτέλους άκουσε τα βήματα του ανθρώπου, που ερχότανε στο βουνό. Κάλλιο αργά, παρά ποτέ. Αυτός ήταν ο Ηρακλής, που πλησίασε το δεσμώτη Προμηθέα, έσπασε τις αλυσίδες του τιτάνα και του χάρισε την ελευθερία.

Запомните:

θυμώνω με ... – рассердиться на кого-либо

Κάλλιο αργά, παρά ποτέ. – Лучше поздно, чем никогда.

Λεξιλόγιο


Προμηθέας ο Прометей
τρέχοντας скитаясь
ρίζα η корень
θηρίο το зверь
καημένος (-η, -ο) несчастный
Ήφαιστος ο Гефест
ηφαίστειο το вулкан
σιδηρουργός ο кузнец
τεχνίτης ο мастер
χαράδρα η пропасть, овраг
μονόφθαλμος (-η, -ο) одноглазый
Κύκλωπας ο циклоп
σφυρηλατώ(ε) ковать
αστραπή η молния
βροντή η гром
αστραπόβροντο το гром и молния
κεραυνορίχτης ο громовержец
κεραυνός ο гром
φωτιά η огонь
καίω гореть
καμίνι το камин, печь
παρατηρώ замечать
αρπάζω хватать
κρύβω прятать
σπίθα η искра
σπιθούλα η искорка
ανάβω зажигать
τζάκι το очаг
ναυπηγώ строить корабли
ημερεύω приручать
πόθος ο страстное желание
οργώνω пахать
υπηρέτης ο слуга
διατάσσω приказывать
Κράτος το Кратос
Βία η Виа
τιμωρώ(ε) наказывать
καρφώνω пригвождать, приковывать
ορισμένος (-η, -ο) определенный
γύπας ο стервятник
ξεσχίζω рвать
κοφτερός (-ή, -ό) острый
νύχι το ноготь
αλύγιστος (-η, -ο) непреклонный
βήμα το шаг
δεσμώτης ο зд. прикованный
σπάζω разрывать
δένω связывать
αλυσίδα η цепь
καρφωμένος (-η, -ο) прикованный
δούλος ο раб
σκλάβος ο раб
ειδεμή иначе, или
πιστός (-ή, -ό) верный
συνεχίζομαι продолжаться

Грамматика

§ 1 Повелительное наклонение (η προστακτική έγκλιση) глаголов I спряжения ενεργητική φωνή спряжения ενεργητική φωνή

Повелительное наклонение выражает приказание или просьбу по отношению к другому лицу, поэтому основной формой повелительного наклонения является форма 2-го лица единственного или множественного числа.

1) Προστακτική έγκλιση глаголов I спряжения ενεργητική φωνή образуется от основы глаголов группы ενεστώτας, к которой добавляется окончание -ε и -ετε, например:

κτίζω строить, γράφω писать


2-е л. ед. ч. κτίζε строй γράφε пиши
2-е л. мн. ч. κτίζετε стройте γράφετε пишите

διαβάζω читать, μαζεύω собирать


2-е л. ед. ч. διάβαζε читай μάζευε собирай
2-е л. мн. ч. διαβάζετε читайте μαζεύετε собирайте

У двусложных глаголов в προστακτική έγκλιση ударение в единственном числе падает на один и тот же слог: κτίζε, κτίζετε.

В προστακτική έγκλιση у глаголов, состоящих из трех и более слогов, во 2-м лице единственного числа ударение переходит на третий слог от конца: διάβαζε, μάζευε.

2) Для образования προστακτική έγκλιση от глаголов группы αόριστος ενεργητική φωνή употребляются те же окончания, -ε и -ετε, которые прибавляются к основе глагола в αόριστος, например:

κτίζω строить, γράφω писать


2-е л. ед. ч κτίσε построй γράψε напиши
2-е л. мн. ч. κτίσ(ε)τε постройте γράψ(ε)τε напишите

διαβάζω читать, μαζεύω собирать


2-е л. ед. ч διάβασε прочти μάζεψε собери
2-е л. мн. ч. διαβάσ(ε)τε прочтите μαζέψ(ε)τε соберите

Ударение во 2-м лице единственного числа переходит на третий слог от конца: διάβασε, μάζεψε.

ПРИМЕЧАНИЕ.

Во 2-м лице множественного числа (ε) взято в скобки, так как в разговорной речи оно, как правило, опускается, например: κτίστε, γράψτε, διαβάστε, μαζέψτε.

§ 2. Η προστακτική έγκλιση неправильных глаголов I спряжения ενεργητική φωνή

В греческом языке имеется большое количество неправильных глаголов I спряжения, которые образуют форму προστακτική следующим образом:

λέω говорить – πες скажи – πέστε скажите

δίνω давать – δόσε (δώσε) дай – δόστε (δώστε) дайте

παίρνω брать – πάρε возьми – πάρ(ε)τε возьмите μ

παίνω входить – μπες (έμπα) войди – μπείτε войдите

βγαίνω выходить – βγες (έβγα) выйди – βγείτε выйдите

πηγαίνω идти – πήγαινε пойди – πηγαίνετε пойдите

φεύγω уходить – φύγε уйди – φύγετε уйдите

πίνω пить – πιές выпей – πιείτε выпейте

ανεβαίνω подниматься – ανέβα поднимись – ανεβείτε поднимитесь

κατεβαίνω спускаться – κατέβα спустись – κατεβείτε спуститесь

τρώ(γ)ω есть – φά(γ)ε поешь – φά(γ)ετε поешьте

§ 3. Η προστακτική έγκλιση глаголов II спряжения ενεργητική φωνή

1) Προστακτική глаголов II спряжения 1-й категории ενεργητική φωνή группы ενεστώτας образуются путем прибавления во 2-м лице единственного числа окончания -α, а ударение переносится на предпоследний слог, например, ρωτω(α) спрашивать ρώτα спрашивай.

Форма προστακτική 2-го лица множественного числа совпадает с формой глагола изъявительного наклонения в ενεστώτας 2-голица множественного числа, например, ρωτάτε спрашивайте.

ρωτώ спрашивать, απαντώ отвечать


2-е л. ед. ч ρώτα спрашивай απάντα отвечай
2-е л. мн. ч. ρωτάτε спрашивайте απαντάτε отвечайте

2) Προστακτική глаголов II спряжения 2-й категории ενεργητική φωνή имеют следующие окончания -α, -είτε


2-е л. ед. ч εξήγα объясняй φόρα носи
2-е л. мн. ч. εξηγείτε объясняйте φορείτε носите

Προστακτική глаголов II спряжения 1-й и 2-й категории группы αόριστος образуется по тому же принципу, что и у глаголов I спряжения, то есть к основе глагола в αόριστος добавляются окончания -ε, -(ε)τε, например:


ρωτώ – спрашивать – (ρώτησα) – ρώτησε – спроси – ρωτήστε спросите
εξηγώ – объяснять – (εξήγησα) – εξήγησε – объясни – [εξηγηστε объясните
παρακαλώ – просить – (παρακάλεσα) – παρακάλεσε – попроси – παρακαλεστε попросите

Как видно из примеров, ударение во 2-м лице единственного числа переходит на третий слог от конца

ПРИМЕЧАНИЕ

1. С глаголами в προστακτική используется отрицание μη(ν), (ν) взято в скобки, так как употребляется только в том случае, если глагол начинается с гласной буквы, а также с согласных к, ξ, π, τ и буквосочетаний γκ, μπ, ντ, τσ, τξ. Например, μην απαντας – не отвечай, μην εξηγειτε – не объясняйте

2. В προστακτική личные местоимения всегда безударны и стоят после глагола, например πες του –скажи ему, ρωτηστε τον – спросите его, εξηγηστε τους – объясните им

§ 4. Η προστακτική έγκλιση глаголов 3-го лица единственного и множественного числа и 1-го лица множественного числа

1) Форма προστακτικη глаголов группы ενεστωτας 3-го лица единственного и множественного числа образуется при помощи модальной частицы ας и формы спрягаемого глагола, например:


Ας γραφει την υπαγορευση. Пусть он пишет диктант.
Ας θεωρουν έτσι. Пусть они так считают.

2) Форма προστακτικη глаголов группы αοριστος 3-го чица единственного и множественного числа образуется так же, как и форма προστακτικη глаголов группы ενεστωτας, но с глаголом группы αοριστος, например:


Ας γραψει το γραμμα. Пусть он напишет письмо.
Ας ρωτησουν τον πατερα. Пусть они спросят отца.
Ας παρει το βιβλιο. Пусть он возьмет книгу.

3) Форма προστακτικη 1-го лица множественного числа образуется согласно правилам, изложенным в пунктах 1) и 2), например:


Ας διαβαζουμε την εφημεριδα. Давайте почитаем газету.
Ας ρωτησουμε τον καθηγητη. Давайте спросим преподавателя.

ΑΣ ΚΗΣΕΙΣ

1. Прослушайте магнитофонную запись и перескажите содержание текста 1.

2. Напишите изложение на тему ''Геракл и Антеи» Сравните героев мифа и выскажите свое отношение к ним.

3. Ответьте письменно на вопросы.

1. Ποσα ηταν τα σημαντικα κατορθωματα του Ηρακλη; 2. Ποιο απ’ αυτα ηταν το πιο δυσκολο; 3. Ποιος φυλαγε τους κηπους με τα χρυσα μηλα; 4. Γιατι ο δρομος για τη Λιβυη ηταν εποανδυνος; 5. Γιατι κανενας δεν μπορεσε να νικησει τον Ανταιο; 6. Πως ο Ηρακλης νικησε τον Ανταιο; 7. Ποιος ηταν ο Ατλαντας; 8. Τι ζητησε ο Ηρακλης απο τον Ατλαντα; 9. Πως ο Ατλαντας ηθελε να γλυτωσει απο την βαρια δουλια του; 10. Πως ο Ηρακλης ξεγελασε τον Ατλαντα;

4. Прослушайте магнитофонную запись и перескажите содержание текста 2.

5 Напишите изложение текста 2, используя приведенные ниже вопросы:

1. Ποιος ηταν о Προμηθεας; 2. Γιατι λυπηθηκε τους ανθρωπους; 3. Πως αποφασισε να τους βοηθησει; 4. Ποιος ηταν ο Ηφαιστος; 5 Ποιοι ηταν]2 οι κύκλωπες; 6. Τι έκαναν οι άνθρωποι με την ιερή φωτιά; 7. Τι δίδαξε ακόμα στους ανθρώπους ο Προμηθέας; 8. Γιατί θύμωσε ο Δίας; 9. Πώς ο Δίας αποφάσισε να τιμωρήσει τον Προμηθέα; 10. Τι διέταξε τους υπηρέτες του ο Δίας; 11. Ποιος κάρφωσε τον Προμηθέα στο βράχο; 12. Τι είπε ο Προμηθέας, όταν τον είχαν καρφώσει; 13. Πέστε δυο λόγια για τα μαρτύριά του. 14. Ποιος απελευθέρωσε τον Προμηθέα; 15. Με ποιον συγκρίνουμε συχνά τον Προμηθέα;

6. Выпишите из текста 1 глаголы и образуйте от них προστακτική.

7. Поставьте глаголы, данные в скобках, в προστακτική:

1. (Παίρνω) τα τετράδια και τα (δίνω) στους μαθητές. 2. (Μπαίνω), σε παρακαλώ. 3. (Ανεβαίνω) στο τρίτο πάτωμα και (καλώ) τον υπάλληλο του ξενοδοχείου. 4. (Ρωτώ) τη μητέρα, αν πάμε στη θεία απόψε. 5. (Εξηγώ) στα παιδιά, πώς πρέπει να παίζουν αυτό το παιχνίδι. 6. Πρώτα (δίνω) εξετάσεις και μετά θα πας στην εξοχή. 7. (Λέω) μου, παρακαλώ, τις εντυπώσεις σας από την έκθεση.

8. (Κατεβαίνω) αμέσως, σε περιμένουμε. 9. (Καθαρίζω) το δωμάτιο αύριο το πρωί, πριν φύγεις. 10. (Διορθώνω) τα λάθη του Κώστα. 11. (Παρακαλώ) τον πατέρα να σου αγοράσει αυτό το βιβλίο. 12. (Πληρώνω) το λογαριασμό και πάμε σπίτι. 13. (Αγοράζω) ψωμί και βούτυρο. 14. (Αφήνω) τις βαλίτσες σας και (συμπληρώνω) το έντυπο αυτό. 15. (Σηκώνω) το χέρι και (απαντώ).

8. Переведите на греческий язык:

– Мария, быстро одевайся и поехали. Нас уже ждет автобус.

– Бегу, бегу. Как прекрасно, что мы увидим Акрополь! Это далеко отсюда?

– Минут 15 на автобусе. Акрополь расположен так, что он виден отовсюду.

– Сейчас мы поднимемся и пройдем через знаменитые Пропилеи, которые были возведены при великом Перикле. А вот и Парфенон.

– Расскажите, пожалуйста, кто был архитектором этих величественных строений? Какой скульптор создал эти прекрасные статуи?

– О, это были прославленные Иктин и Калликрат. Это был великий Фидий. К сожалению, самая знаменитая статуя богини Афины, которая украшала Парфенон, не сохранилась.

– А вот и храм Эрехтейон. Это те самые знаменитые кариатиды?

– Нет, к сожалению, мы вынуждены были их убрать, так как они начали разрушаться. Подлинники этих скульптур находятся в Афинском археологическом музее.

– Прекрасное впечатление производит храм Бескрылой Ники, не правда ли?

– Акрополь – это поистине великое творение человеческого гения.

9. Переведите на греческий язык:

1. Дай Никосу деньги, он пойдет в магазин. 2. Не говори сейчас об этом, подожди немного. 3. Вызовите машину и скажите шоферу, пусть он отвезет вас прямо в аэропорт. 4. Позвони Ольге, пусть она зайдет к директору школы. 5. Не спрашивай меня об этом фильме, мне он не понравился, б. Не забудь, завтра мы встречаемся в восемь. 7. Не просите его, пусть он сам поймет, что надо делать. 8. Пусть Максим расскажет нам о своей поездке на Кипр. 9. Зажги свет, уже темно. 10. Сначала поешь, а потом пойдешь в читальный зал. 11. Не буди его, он всю ночь готовился к экзамену.

10. Вместо точек поставьте личные местоимения μου, σου, τον, της, μας, σας, με, σε, τον, την:

1. Κόψε ... το εισιτήριο, είπε η Άννα στον Πέτρο. 2. Πάρε ... μαζί σου, παρακάλεσε η αδερφή μου. 3. Φέρτε ... τα κλειδιά, παρακάλεσε ο ξένος τον υπάλληλο του ξενοδοχείου. 4. Εξηγήστε ... τη σημασία αυτής της έκφρασης. 5. Βοηθήστε ... γιατί κουράστηκε πολύ. 6. Παρακαλεστέ ... να σας δείξει την έκθεση. 7. Πέστε ... να τελειώσει αμέσως τη δουλιά. 8. Χάρισέ ... το νέο ημερολόγιο. 9. Γράψε ... γράμμα, γιατί το περιμένει πολύ. 10. Μαζέψτε ... και πέστε ... τα νέα.

11. Передайте косвенную речь прямой, образуя προστακτική:

Образец: Μου είπε να του φέρω το βιβλίο. – Μου είπε: «Φέρε μου το βιβλίο.»

1. Με παρακάλεσε να διαβάσω το άρθρο του πριν βγάλω το συμπέρασμα. 2. Με φώναξε για να φέρω τον κατάλογο των περιοδικών. 3. Μου είπε να πάρω εισιτήρια για το σινεμά. 4. Με παρακάλεσε να επαναλάβω το μάθημα ακόμα μια φορά. 5. Μου είπε να πάω στο μαγαζί να αγοράσω ψωμί. 6. Με παρακάλεσε να περάσω από το γραφείο του. 7. Μου είπαν να παραγγείλω το γεύμα. 8. Του είπαν να αφήσει τις αποσκευές στο χωλ του ξενοδοχείου. 9. Με παρακάλεσε να του δόσω τα λεφτά. 10. Μου είπε να μεταφράσω το άρθρο.

12. Составьте предложения со следующими глаголами в προστακτική:

έμπα, παρακάλεσε, πέρασε, πάρε, δόσε, πέστε, εξηγήστε, βρες, μάζεψε.

13. Составьте предложения со следующими глаголами в προστακτική:

βλέπω, δίνω, λέω, παίρνω, κάνω, στέλνω, ρωτώ, απαντώ, επαναλαμβάνω, βρίσκω.

14. Составьте предложения со следующими словами:

о χαμός, απειλώ, το μυστικό, τυχαίνω, ο άθλος, πεισματώδικος, γλυτώνω, θυμώνω, τιμωρώ, αρπάζω, ο τύρανος, ανεξάντλητος, αντλώ, υποχρεώνω.

15. Переведите на греческий язык:

Кто не знает Прометея! Это он дал людям священный огонь и таким образом научил их строить города, снаряжать корабли, читать и писать, лечить болезни и приручать диких животных. Огонь Прометея зажег в сердцах людей страстное желание счастья. Отец богов Зевс разгневался на Прометея и при казал приковать его цепями к скале. Но Прометей остался горд и непреклонен. Он сказал Гефесту: «Я никогда не променяю свои мучения на жизнь раба. Лучше быть прикованным к скале, чем жить верным рабом тирана».

16. Прочитайте, перескажите и напишите изложение:

О ΘΗΣΕΑΣ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ТО ΜΙΝΩΤΑΥΡΟ

Μια μέρα ήρθε ταξίδι στην Αθήνα ο γιος του βασιλιά Μίνωα, ο Ανδρόγεος. Ήταν νέος και πολύ όμορφος. Μαζί με τους φίλους του πήγε να κυνηγήσει ένα φοβερό ταύρο και δυστυχώς ο ταύρος τον σκότωσε.

Σαν το έμαθε ο πατέρας του, ο Μίνωας, αποφάσισε να τιμωρήσει τους Αθηναίους. Μάζεψε μεγάλο στόλο και στρατό κι έφτασε στην Αθήνα, όπου άρχισε να καταστρέφει ό, τι έβρισκε μπροστά του. Οι Αθηναίοι πολέμησαν ηρωϊκά, μα ο εχθρός ήταν πολύ δυνατός και ο βασιλιάς Αιγέας αναγκάστηκε να τους παραδόσει την πόλη. Τότε ο Μίνωας επέβαλε στους κατοίκους των Αθηνών βαριούς όρους. Ζήτησε να του στέλνουν κάθε χρόνο επτά νέους και επτά νέες για βορά στο Μινώταυρο.

Ο Μινώταυρος ήταν γιος του Μίνωα. Κάποτε οι θεοί τιμώρησαν το Μίνωα για την αλαζονεία του και η γυναίκα του Μίνωα γέννησε ένα τέρας με κορμί άντρα και κεφάλι ταύρου. Για να κρύψει τη ντροπή απ’ τους ανθρώπους ο Μίνωας παρακάλεσε το Δαίδαλο να κτίσει το Λαβύρινθο και έκλεισε το Μινώταυρο, που ζούσε μόνο με ανθρώπινο κρέας.

Τρία χρόνια βασανίζονταν οι Αθηναίοι και μια μέρα εμφανίστηκε ένας μεγάλος ήρωας, ο γιος του βασιλιά Αιγέα και υποσχέθηκε να σκοτώσει το Μινώταυρο. Μαζί με τους άλλους νέους ο Θησέας πήγε στην Κρήτη και μετά από πολλές δυσκολίες, σε σκληρή πάλη σκότωσε το τέρας και ελευθέρωσε την πατρίδα του απ’ τους βαριούς όρους.

Λεξιλόγιο


κυνηγώ(α) охотиться
βορά η добыча, жертва
αλαζονεία η чванство, высокомерие

17. Прочитайте, перескажите и напишите изложение:

Ποιος από μας δεν ξέρει την πλούσια ιστορία της αρχαίας Ελλάδας, που αρχίζουμε να τη μαθαίνουμε στα παιδικά μας χρόνια; Ποιος δεν ξέρει τους θαυμάσιους ελληνικούς μύθους; Όμως κι η σύγχρονη ιστορία της χώρας αυτής είναι πλούσια σε ηρωϊκά γεγονότα, που συνδέονται με σκληρούς αγώνες του ελληνικού λαού ενάντια στους ξένους εισβολείς, ενάντια στους Τούρκους καταχτητές, που βασάνιζαν τη χώρα αυτή κατά τη διάρκεια τεσσάρων αιώνων, ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς φασίστες τον καιρό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Για την ελληνική Αντίσταση εκείνα τα χρόνια ήξερε όλος ο προοδευτικός κόσμος. Ήταν πράγματι λαϊκή αντίσταση. Θα μάθετε επίσης πολλά ενδιαφέροντα πράγματα για τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821, για τη μεγάλη φιλία που συνδέει τους λαούς της Ρωσίας και της Ελλάδας. Θα μάθετε για τη βοήθεια της χώρας μας στον ελληνικό λαό στον αγώνα του ενάντια στον τουρκικό ζυγό, για τη συμβολή του Κόκκινου Στρατού στη νίκη του ελληνικού λαού ενάντια στους φασίστες κατακτητές.

* * *

Примечания

2

В этом фрагменте текста (с. 290, 291 издания) в словах отсутствуют ударения. Редакция Азбуки веры.


Источник: Учебник греческого языка: Практический курс / М.Л. Рытова. - Москва: Эдиториал УРСС, 1999. - 375, [12] с.

Комментарии для сайта Cackle