19 Урок. Δέκατο ένατο μάθημα

Όμηρος

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Όμηρος θρυλικός ποιητής της αρχαίας Ελλάδας, δημιούργησε την Ιλιάδα και την Οδύσσεια – μεγάλα επικά ποιήματα, που είναι τα αρχαιότερα γραπτά μνημεία της ελληνικής γλώσσας. Οι μύθοι λένε πως ο Όμηρος γεννήθηκε, όταν γινόταν ο Τρωικός πόλεμος ή λίγο μετά το τέλος του. Κατά τον Ηρόδοτο η χρονολογία της γέννησής του τοποθετείται στο έτος 830 π. X. Μερικοί άλλοι όμως ιστορικοί της αρχαιότητας υποστήριζαν ότι ο Όμηρος γεννήθηκε πολύ νωρίτερα – το 1200 π. X. Κανείς δεν ήξερε και δεν ξέρει με βεβαιότητα σε ποιο μέρος γεννήθηκε ο ποιητής. Το πιο πιθανό είναι ότι ο Όμηρος έζησε στην Ιωνία, σε μια από τις πόλεις στη δυτική ακτή της Μικράς Ασίας. Οι επιστήμονες ισχυρίζονταν ότι αφού έγραψε την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια» στην ιωνική διάλεκτο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας θα πρέπει να είχε ζήσει ή και να γεννηθεί εκεί.

Για τη ζωή του Ομήρου δε γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα. Μια σειρά ιστορικοί υποστηρίζουν πως ο αοιδός αυτός σαν ιστορικό πρόσωπο δεν υπήρξε και πως τα ομηρικά έπη είναι δημιουργήματα πολλών αοιδών – λαϊκών ποιητών της εποχής εκείνης – που αργότερα τους έδοσαν τη μορφή με την οποία έφτασαν σε μας. Η πιο διαδεδομένη γνώμη είναι ότι ο Όμηρος υπήρξε σαν ιστορικό πρόσωπο. Η παράδοση λέει πως εφτά ελληνικές πόλεις μάλωσαν μεταξύ τους υποστηρίζοντας η κάθε μια ότι σ’ αυτή γεννήθηκε ο Όμηρος.

Τα έπη του Ομήρου θεωρούνται ως αρχική πηγή ολόκληρης της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Τα έψαλλαν ή τα απάγγελναν σε μεγάλες γιορτές που γίνονταν προς τιμή των θεών. Οι ιστορίες αυτές μεταδίδονταν από στόμα σε στόμα κι από γονείς σε παιδιά. Μόνο όταν αναπτύχθηκε το ελληνικό αλφάβητο, η «Ιλιάδα» και η «Οδύσσεια» γράφτηκαν σε βιβλίο. Και τα δυο αυτά ποιήματα είναι χωρισμένα σε 24 ραψωδίες το καθένα.

Στην «Ιλιάδα» ο Όμηρος περιγράφει τον πόλεμο των 51 ημερών ανάμεσα στους Αχαϊούς, δηλαδή τους Έλληνες, και τους Τρώες, κατοίκους της Τροίας, πόλης στη Μικρά Ασία. Την Τροία την έλεγαν Ίλιον, γι’ αυτό το μεγάλο αυτό ποίημα ονομάζεται «Ιλιάδα». Ο Τρωϊκός πόλεμος κράτησε δέκα χρόνια και κατέληξε στην πλήρη καταστροφή της αρχαίας Τροίας. Κεντρικός ήρωας του ποιήματος είναι ο πιο τολμηρός και ο πιο ανδρείος απ’ όλους τους Έλληνες – ο Αχιλλέας. Τα γεγονότα που περιγράφονται στην Ιλιάδα αρχίζουν από την ημέρα που ο Αχιλλέας μάλωσε με τον Αγαμέμνονα, αρχηγό όλων των Αχαϊών. Ακολουθούν πολλά δραματικά επεισόδια του Τρωϊκού πολέμου.

Στην «Οδύσσεια» περιγράφονται οι περιπέτειες του Οδυσσέα, βασιλιά της Ιθάκης, μεγάλου πολεμιστή του Τρωϊκού πολέμου, από τη μέρα που άφησε την Τροία ώσπου έφτασε στην πατρίδα του την Ιθάκη. Το ταξίδι του ήρωα συνεχίζονταν δέκα ολόκληρα χρόνια.

Οι αρχαίοι κατάταξαν τον Όμηρο ανάμεσα στους αθάνατους θεούς. Τα επικά του έργα έχουν τεράστια σημασία όχι μόνο γιατί μας δίνουν πλήρη εικόνα για τη ζωή της προϊστορικής Ελλάδας και άλλων χωρών. Αλλά και γιατί η ομορφιά τους είναι ασυναγώνιστη, η μορφή τους τέλεια, τα αισθητικά τους στοιχεία υπέροχα. Τα ομηρικά έπη σμίγουνε μέσα τους γη και ουρανό, θεούς, ήρωες κι απλούς ανθρώπους με τα πάθη, τους πόθους και τους ηρωϊσμούς, τις χαρές και τις λύπες τους. Περιγράφουν με θαυμαστές εικόνες την ομορφιά της φύσης, τις συμφορές που ο πόλεμος σπέρνει ανάμεσα στους λαούς και την ευτυχία που χαρίζει η ειρηνική ζωή στους ανθρώπους.

Η «Ιλιάδα» και η «Οδύσσεια» είναι τα δυο πρώτα πνευματικά μνημεία των Ελλήνων, είναι δυο αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Επί τρεις χιλιάδες χρόνια τώρα όχι μόνο οι Έλληνες, αλλά ολόκληρη η ανθρωπότητα θαυμάζει την αστείρευτη ομορφιά τους. Σ’ όλο τον κόσμο κάθε χρόνο τυπώνονται εκατομμύρια αντίτυπα της «Ιλιάδας» και της «Οδύσσειας» σε μετάφραση σε διάφορες γλώσσες. Είναι αθάνατα μνημεία τέχνης μέσα από τα οποία αστράφτει η πανάρχαια δόξα της Ελλάδας.

Λεξιλόγιο

Αίσωπος

Ο Αίσωπος ήταν ο μεγαλύτερος Έλληνας μυθογράφος. Γεννήθηκε στα 500 π.Χ. και, σύμφωνα με την παράδοση, η καταγωγή του Αισώπου ήταν από τη Φρυγία. Ο Αίσωπος ήταν δούλος. Αφέντης του ήταν ο φιλόσοφος Ξάνθος, που είχε αγοράσει τον Αίσωπο στο παζάρι, γιατί στοίχιζε πολύ φτηνά. Τον πουλούσαν φτηνότερα, γιατί ήταν πολύ άσχημος. Όταν όμως ο Ξάνθος του υπέβαλε μερικές ερωτήσεις, από τις απαντήσεις που έδοσε κατάλαβε πως ήταν πολύ έξυπνος και τον πήρε μαζί του στο νησί Σάμος. Οι κάτοικοι του νησιού πολύ γρήγορα αγάπησαν τον Αίσωπο για την εξυπνάδα του, πήγαιναν συχνά στο σπίτι του και άκουγαν με μεγάλο ενδιαφέρον τους μύθους και τα παραμύθιά του. Στο τέλος οι Σαμιώτες υποχρέωσαν τον Ξάνθο να τον ελευθερώσει.

Για να καταλάβει κανείς πόσο έξυπνος και σοφός ήταν ο Αίσωπος θα διηγηθούμε ένα περιστατικό από τη ζωή του.

Μια μέρα ο Ξάνθος που περίμενε καλεσμένους για συμπόσιο, έστειλε τους υπηρέτες να καλέσουν τον Αίσωπο και του είπε:

– Για έλα εδώ, Αίσωπε! Αύριο έχω φίλους καλεσμένους για συμπόσιο. Να τι πρέπει να κάνεις: πήγαινε στο παζάρι και αγόρασε ό, τι εσύ θεωρείς καλύτερο. Σου αφήνω ελεύθερη την εκλογή. Ας δούμε τι θα διαλέξεις.

– Να μείνεις ήσυχος, είπε ο Αίσωπος. Αύριο θα φάτε τα καλύτερα φαγητά. Την επομένη πήγε στο παζάρι και αγόρασε μόνο γλώσσες. Τιποτ’ άλλο. Θύμωσε ο Ξάνθος, όταν είδε στο τραπέζι μόνο γλώσσες και φώναξε: «Να τον είχα μπροστά μου, θα τον σκότωνα! Φέρτε τον αμέσως μπροστά στους καλεσμένους!» Ο Αίσωπος ήρθε.

– Μα την αλήθεια, ξεπέρασες κάθε όριο! Για πες μου, η γλώσσα είναι το καλύτερο φαγητό; ρώτησε ο Ξάνθος.

– Ναι, απάντησε ψύχραιμα ο Αίσωπος. Μα τους θεούς, δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα από τη γλώσσα. Αυτή είναι το όργανο συνεννόησης και της φιλίας ανάμεσα στους ανθρώπους. Χωρίς τη γλώσσα είναι αδύνατη η κοινωνική και πολιτική ζωή. Είναι το κλειδί της επιστήμης, το όργανο της αλήθειας και της λογικής. Σκεφθείτε και πέστε μου αν υπάρχει τίποτα καλύτερο από τη γλώσσα.

– Έχει δίκιο, είπαν όλοι οι καλεσμένοι.

– Ναι, αλλά δεν θα τον αφήσω να γλυτώσει έτσι εύκολα, είπε πεισμωμένος ο αφέντης. – Να, λοιπόν, τι θα κάνεις αύριο. Πάρε τα λεφτά και αγόρασε το χειρότερο φαγητό. Αυτό που θεωρείς εσύ το χειρότερο.

Ο Αίσωπος αγόρασε πάλι γλώσσες. Κι όταν ο Ξάνθος είδε πάλι γλώσσες, έγινε θηρίο.

Μα ο Αίσωπος απάντησε σοβαρά και ήρεμα.

– Ορκίζομαι στον Άρη, το θεό του πολέμου, δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο από τη γλώσσα. Αυτή φέρνει τις φιλονικίες, τους πολέμους. Αυτή είναι όργανο της ψευτιάς, της συκοφαντίας, της εξύβρισης, του σκότους.

Κανένας δεν έφερε αντίρρηση. Σύντομα ο Ξάνθος αναγκάστηκε να κάνει τον Αίσωπο σύμβουλό του. Και ίσαμε σήμερα μας έμεινε η έκφραση: αυτός μεταχειρίζεται αισώπειο γλώσσα.

Запомните:

υποβάλλω ερωτήσεις – задавать вопросы

αφήνω ελεύθερη την εκλογή – оставлять возможность свободного выбора

Μα τους θεούς! – Клянусь богами!

ξεπερνώ κάθε όριο – переходить всякие границы

γίνομαι θηρίο – свирепеть

Λεξιλόγιο

Ο ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΡΜΗΓΚΙ

– Α! Τι θησαυροί! Πόσο σιτάρι! Είσαι πολύ πλούσιος και ευτυχισμένος!

– Ω, καλώς τον κυρ τζίτζικα! Δεν είσαι ο τζίτζικας; Έχω καιρό να σε δω και σε βλέπω αδυνατισμένο. Εσύ με γνωρίζεις;

– Ου, βέβαια. Είσαι μυρμήγκι. Πάντα δουλεύεις, βλέπω.

– Ε, τι να κάνω. Έπιασε ξαφνικά μπόρα, μου έβρεξε το αποθηκευμένο σιτάρι και το έβαλα στον ήλιο να στεγνώσει. Σε λίγο θα το βάλω πάλι μέσα. Μπορούσα να το αφήσω να σαπίσει; Μα εσύ πώς από δω;

– Η ανάγκη μ’ έφερε, κυρ μύρμηγκα. Χειμώνας, βλέπεις, κρύο, με σφίγγει η πείνα και δεν έχω το παραμικρό να βάλω στο στόμα μου. Εσύ τα έχεις όλα άφθονα. Άφησε με να φάω κάτι από τα αγαθά σου, να πάρω και τίποτα μαζί μου.

– Μα γιατί να μην έχεις; Γιατί δεν μάζεψες και συ μερικά πράγματα, να τ’ αποθηκεύσεις για το χειμώνα; Τι έκανες όλο το καλοκαίρι;

– Τραγουδούσα. Δε με άκουγες; ζ..., ζ..., ζ....

– Μόνο τραγούδι; Δε συλλογίστηκες, πως θα ερχόταν και κακός καιρός; Αφού, λοιπόν, τότε τραγουδούσες, τώρα χόρευε.

Запомните:

Ο, καλώς τον κυρ ... – Добро пожаловать, господин ...

Ε, τι να κάνω. – Эх, что поделать!

΄Εχω καιρό να σε δω – Давненько я тебя не видел ( не встречал)

έπιασε μπάρα – разразился ливень

Λεξιλόγιο

ΕΝΑΣ ΓΑΙΔΑΡΟΣ ΦΟΡΤΩΜΕΝΟΣ ΑΛΑΤΙ

Ένας γάιδαρος φορτωμένος αλάτι, ενώ περνούσε το ποτάμι, γλίστρησε κι έπεσε στο νερό. Το αλάτι έλιωσε και ο γάιδαρος σηκώθηκε, νιώθοντας πιο ανάλαφρος.

Αυτό τον ευχαρίστησε πολύ, και, όταν μια άλλη φορά έφτασε κοντά σ’ ένα ποτάμι, φορτωμένος σφουγγάρια, νόμισε, πως αν πέσει πάλι, θ’ ανασηκωθεί πιο ανάλαφρος. Έπεσε λοιπόν επίτηδες. Μα τα σφουγγάρια ρούφηξαν νερό κι ο γάιδαρος, μη μπορώντας να σηκωθεί, πνίγηκε.

Έτσι και μερικοί άνθρωποι από τις ίδιες τους τις πονηριές πέφτουν αστόχαστα σε συμφορές.

Запомните:

πέφτω σε συμφορά – попадать в беду

Λεξιλόγιο

Ο ΣΚΥΛΟΣ Ο ΚΟΚΟΡΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΕΠΟΥ

Ένας σκύλος κι ένας κόκορας έγιναν σύντροφοι και πήραν μαζί το δρόμο. Όταν βράδιασε, ο κόκορας ανέβηκε σ’ ένα δέντρο και κοιμήθηκε, ο δε σκύλος πλάγιασε στη ρίζα του δέντρου μέσα στην κουφάλα. Τη νύχτα ο κόκορας λάλησε, κατά τη συνήθειά του, και μια αλεπού, που τον άκουσε, έτρεξε κατά κει, στάθηκε από κάτω και τον κάλεσε να κατέβει κοντά της. Επιθυμούσε, είπε, να φιλήσει ένα ζώο τόσο καλλίφωνο.

– Ξύπνησε τότε το θυρωρό, που κοιμάται στη ρίζα, είπε ο κόκορας. Μα όταν η αλεπού πήγε να τον ξυπνήσει, ο σκύλος πήδηξε ξαφνικά επάνω της και την έκανε κομμάτια.

Запомните:

παίρνω μαζί το δρόμο – отправляться в путь вместе

κατά τη συνήθεια – по привычке

κάνω κομμάτια – разорвать на части

Λεξιλόγιο

Ο ΨΑΡΑΣ ΚΑΙ Η ΣΜΑΡΙΔΑ

Ένας ψαράς επειδή είχε χαλάσει το δίχτυ, που είχε ρίξει στη θάλασσα, δεν μπορούσε να πιάσει ψάρια. Κατόρθωσε μόνο να ανασύρει μια μικρή σμαρίδα. Αυτή τον παρακαλούσε να την αφήσει. Όταν μεγαλώσω, τού ’λεγε, και με πιάσεις στο δίχτυ σου, τότε θα σου δόσω μεγαλύτερο κέρδος. «Αλλά ο ψαράς της είπε: «Θα ήμουνα ανόητος, αν άφηνα να μου ξεφύγει το κέρδος, που έχω στα χέρια μου, όσο μικρό κι αν είναι.»

Η λαϊκή παροιμία λέει: «Κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα στο καρτέρι.»

Запомните:

Κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα στο καρτέρι. – Лучше синица в руке, чем журавль в небе.

Λεξιλόγιο

1) Для образования προστακτική глаголов I спряжения παθητική φωνή группы ενεστώτας используются следующие окончания: -ου, -εστε, например, ετοιμάζομαι готовиться:

В данном случае окончание -ου добавляется к основе глагола вместо окончания -εσαι 2-го лица единственного числа изъявительного наклонения, а ударение ставится над предпоследним слогом. Форма множественного числа совпадает с формой 2-го лица множественного числа изъявительного наклонения группы ενεστώτας. Глаголы в προστακτική группы ενεστώτας переводятся на русский язык глаголами несовершенного вида.

2) Для образования προστακτική глаголов I спряжения παθητική φωνή группы αόριστος употребляется то же окончание -ου, для 2-го лица единственного числа и -θείτε (-τείτε) для 2-го лица множественного числа, например, ετοιμάσου подготовься, ετοιμαστείτε подготовьтесь.

Глаголы в προστακτική группы αόριστος переводятся на русский язык глаголами совершенного вида.

Для образования προστακτική 2-го лица единственного числа глаголов этой группы следует знать соответствующую форму αόριστος данного глагола в ενεργητική φωνή. Окончание -α заменяется на окончание -ου. Так, глаголу ετοιμάζομαι готовиться в ενεργητική φωνή соответствует глагол ετοιμάζω готовить, который в αόριστος имеет форму ετοίμασα; заменив окончание -α на -ου, мы образуем форму προστακτική 2-го лица единственного числа ετοιμάσου.

Ударение падает всегда на предпоследний слог.

ПРИМЕЧАНИЕ.

Хотя я греческих грамматиках и дается две формы προστακτική 2-го лица единственного числа от глаголов группы ενεστώτας (ετοιμάζου) и от глаголов группы αόριστος (ετοιμάσου), однако в разговорной речи главным образом употребляется форма ετοιμάσου.

Форма глагола в προστακτική группы αόριστος 2-го лица множественного числа совпадает с формой глагола 2-го лица множественного числа изъявительного наклонения в μέλλοντας απλός без частицы θα, например, ετοιμαστείτε подготовьтесь.

Глаголы в προστακτική группы αόριστος переводятся на русский язык глаголами совершенного вида.

Προστακτική έγκλιση глаголов II спряжения παθητική φωνή образуется по той же схеме, что и для глаголов I спряжения.

1) Для образования προστακτική глаголов II спряжения группы ενεστώτας в παθητική φωνή используются уже известные окончания: -ου, -εστε. Однако у глаголов II спряжения во 2-м лице единственного числа употребляется только форма глагола группы αόριστος, например, глаголу 1-й категории παθητική φωνή συναντιέμαι встречаться соответствует глагол ενεργητική φωνή συναντώ встречать. В αόριστος этот глагол имеет форму συνάντησα. Окончание -α заменяется на -ου и образуется форма 2-го лица единственного числа προστακτική глагола συναντιέμαι группы ενεστώτας: συναντήσου встреться. Ударение переходит на предпоследний слог.

Глаголу II спряжения 2-й категории εξηγούμαι объясняться в ενεργητική φωνή соответствует глагол εξηγώ объяснять. Так как глаголы II спряжения 1-й и 2-й категории в αόριστος спрягаются одинаково, то, соответственно, форма 2-го лица единственного числа в προστακτική образуется так же, как и у глаголов 1-й категории, то есть: εξηγήσου объяснись.

Форма προστακτική παθητική φωνή 2-го лица единственного числа глаголов группы ενεστώτας не существует. Для выражения προστακτική глаголов группы ενεστώτας, которые переводятся на русский язык глаголами несовершенного вида, используется форма προστακτική глаголов группы αόριστος.

2) При образовании προστακτική глаголов II спряжения группы αόριστος в παθητική φωνή для 2-го лица единственного числа используется та же форма, что и для глаголов группы ενεστώτας, например, συναντήσου встреться, εξηγήσου объяснись.

Προστακτική 2-го лица множественного числа образуется так же, как у глаголов I спряжения и совпадает с формой глагола в изъявительном наклонении в μέλλοντας απλός, например, συναντηθείτε встретьтесь, εξηγηθείτε объяснитесь.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Прочитайте, переведите и перескажите текст о Гомере.

2. Прочитайте, переведите и перескажите текст об Эзопе.

3. Поставьте глаголы, данные в скобках, в προστακτική:

1. Πριν απαντήσετε, (σκέπτομαι). 2. (Σηκώνομαι) γιατί θα αργήσεις. 3. (Θυμούμαι) πού έβαλες το κλειδί. 4. (Κοιμούμαι), αύριο πρέπει να σηκωθείς νωρίς. 5. Κοίταξε στον καθρέφτη και (χτενίζομαι). 6. (Ντύνομαι) και (παίρνω) το πρωινό σου. 7. «(Πλένομαι) αμέσως», είπε η μητέρα στο παιδί της. 8. Αν θέλετε να το μάθετε αυτό, (συναντιέμαι) με τον καθηγητή μας. 9. (Διηγούμαι) την ιστορία αυτή. 10. (Ετοιμάζομαι) καλά για την εκδρομή. 11. (Μαζεύομαι) στη λέσχη στις 5 η ώρα το απόγευμα. 12. (Εργάζομαι) ως τις επτά και μετά θα πάμε στο σπίτι. 13. (Επισκέπτομαι) την έκθεση Οι Θησαυροί της Κύπρου. 14. (Ξεκουράζομαι) λιγάκι μετά το ταξίδι σας.

4. Переведите на греческий язык:

1. Расскажите мне, пожалуйста, об этой книге. 2. Вставай, а то опоздаешь в школу. 3. Умойся и иди завтракать. 4. Оденься и сходи в магазин за хлебом. 5. Хорошо подумай, прежде чем решать этот вопрос. 6. Давайте встретимся в парке после занятий. 7. Отдохни немного, а потом продолжишь работу. 8. Посетите нашу выставку цветов. 9. Вспомни, пожалуйста, куда ты положил билеты. 10. Возьми расческу и причешись. 11. Лучше подготовься к поездке сегодня, завтра у тебя не будет времени.

5. Напишите следующие глаголы в προστακτική έγκλιση:

ξεκουράζομαι, εργάζομαι, μεταχειρίζομαι, σηκώνομαι, σκέπτομαι, ντύνομαι, χτενίζομαι, διηγούμαι, εξηγούμαι, συναντιέμαι, θυμούμαι.

6. Составьте предложения со следующими глаголами:

σήκω, χτενίσου, θυμηθείτε, σκέψου, κοιμήσου, ντυθείτε, διηγήσου, συναντηθείτε, επισκέψου, ξεκουραστείτε.

7. Передайте косвенную речь прямой:

1. Η μητέρα είπε στο γιο της να πάει στο μαγαζί να αγοράσει γάλα και ψωμί. 2. Ο καθηγητής παρακάλεσε τους φοιτητές να μεταφράσουν το νέο κείμενο. 3. Η αδελφή μου είπε να της δόσω λεφτά. 4. Η δασκάλα λέει στους μαθητές να σκέπτονται καλά πριν απαντήσουν. 5. Ο φίλος μου ο Κώστας μας προσκάλεσε να ξεκουραστούμε στο εξοχικό σπίτι του. 6. Ο Σταύρος μου πρότεινε να συναντηθούμε έξω από το πάρκο. 7. Ο δάσκαλος συμβούλευσε τα παιδιά να πηγαίνουν πιο συχνά στο θέατρο. 8. Ο Νίκος παρακάλεσε την αδελφή μου να διηγηθεί και πάλι αυτή την ιστορία. 9. Η καθηγήτρια πρότεινε στους φοιτητές να επισκεφτούν όλοι μαζί τη νέα έκθεση ζωγραφικής.

8. Переведите на греческий язык:

1. Давайте все вместе подумаем, как нам лучше решить этот вопрос. 2. Пусть Павел встретится с Марией завтра после занятий. 3. Давай умоемся и пойдем завтракать. 4. Пусть дети сначала отдохнут. 5. Пусть они хорошо подготовятся к встрече. 6. Давайте вспомним нашу поездку в Грецию. 7. Пусть Максим и Елена посетят выставку «Сокровища Кипра».

9. Составьте диалог с новыми словами текста 1.

10. Составьте предложения, используя следующие выражения:

υποβάλλω ερωτήσεις, αφήνω ελεύθερη την εκλογή, ξεπερνώ κάθε όριο, να μείνεις ήσυχος, τίποτ’ άλλο, για πες μου, έχω καιρό να σε δω, η ανάγκη μ’ έφερε, πέφτω σε συμφορές, γίνονται σύντροφοι, παίρνω μαζί το δρόμο, κατά τη συνήθεια, δίνω μεγαλύτερο κέρδος.

11. Переведите на греческий язык:

По преданию, великий греческий баснописец Эзоп родился в 500 году до н.э. В своих баснях Эзоп говорит о животных, но каждый, кто читает их, сразу понимает, кого имел в виду баснописец. Так, например, в басне «Стрекоза и муравей» он показывает трудолюбивого муравья, который день и ночь трудится, чтобы хорошо подготовиться к зиме, и изображает стрекозу, которая ни о чем не хочет думать серьезно, считая, что другие обязаны ей помогать.

В басне «Осел, навьюченный солью» Эзоп изображает ленивого, но хитрого осла, который в конце концов обманывает сам себя. А в басне «Собака, петух и лиса» Эзоп рассказывает о том, как была наказана хитрая лиса.

Великий греческий баснописец, показывая животных, говорит о людях, высмеивает глупых, хитрых и ленивых. Отсюда и выражение «эзопов язык». Русский баснописец Крылов в своих баснях широко использовал сюжеты из басен Эзопа.

12. Ответьте письменно на вопросы:

1. Ποιος ήταν о Αίσωπος; 2. Τι ξέρετε για την καταγωγή του Αισώπου; 3. Ποιος ήταν ο αφέντης του; 4. Γιατί πουλούσαν τόσο φτηνά τον Αίσωπο; 5. Τι κατάλαβε ο Ξάνθος από τις απαντήσεις του Αισώπου; 6. Γιατί ο Ξάνθος έστειλε τον Αίσωπο στο παζάρι; 7. Γιατί οι κάτοικοι της Σάμου αγάπησαν τον Αίσωπο; 8. Ο Ξάνθος τι διέταξε τον Αίσωπο να αγοράσει στο παζάρι; 9. Τι απάντησε ο Αίσωπος; 10. Τι φαγητά αγόρασε ο Αίσωπος; 11. Γιατί θύμωσε ο αφέντης, όταν είδε μόνο γλώσσες; 12. Τι εξηγήσεις έδοσε ο Αίσωπος γι’ αυτό; 13. Γιατί ο Αίσωπος αγόρασε πάλι γλώσσες; 14. Τι αναγκάστηκε να κάνει ο Ξάνθος;

13. Прочтите и переведите:

Ο Ηρακλής γύρισε όλο τον κόσμο απ’ την Ανατολή μέχρι τη Δύση. Δύσκολος ήταν ο δρόμος του, πάλεψε με τέρατα και με κακούς ανθρώπους, πέρασε κολυμπώντας τους ωκεανούς, έφτασε ως την άκρη του κόσμου, μα από παντού γύρισε νικητής. Γι’ αυτό ο βασιλιάς Ευρυσθέας, που ήταν εχθρός του Ηρακλή, τον έστειλε σε κείνο το μέρος, απ’ όπου κανείς ποτέ δε γύριζε πίσω, στο υπόγειο βασίλειο του Άδη, που το φύλαγε ο φοβερός τρικέφαλος Κέρβερος. Στο λαιμό του αντί μαλλιά φύτρωναν μαύρα φίδια. Όταν άνοιγαν οι πόρτες του βασιλείου του Άδη και έμπαινε κάποιος άνθρωπος, ο Κέρβερος προσπαθούσε με άγρια χαρά αμέσως να τον σκοτώσει. Ο βασιλιάς Ευρυσθέας κάλεσε μια μέρα τον Ηρακλή και του είπε:

– Φέρε μου τον Κέρβερο από το βασίλειο του Άδη. Αυτή θα είναι η τελευταία υπηρεσία, που απαιτώ από σένα.

Δεν είπε τίποτα ο Ηρακλής, μόνο πήρε το δρόμο προς τον Άδη. Αφού πλησίασε στην είσοδο του θανάτου, ξαφνικά πίσω του άκουσε ελαφρά βήματα. Ήταν ο Ερμής, τον οποίο έστειλε ο Δίας για να οδηγήσει τον Ηρακλή στον Άδη. Εκεί ο Ηρακλής έτυχε να δει πολλά, να συναντήσει το Σίσυφο από την Κόρινθο, που καταδικάστηκε να κυλάει αιώνια τη βαριά πέτρα, γιατί όλη τη ζωή του ήταν άρπαγας του ξένου μόχθου. Έτυχε επίσης να συναντήσει τον Τάνταλο, βασιλιά της Σιπύλου, ο οποίος καταδικάστηκε από το Δία γιατί είχε εξαπατήσει τους θεούς. Μα το πιο δύσκολο έργο ήταν βέβαια να αρπάξει τον Κέρβερο. Αλλά ο ήρωας δεν τρόμαξε, κι άρχισε η πεισματώδικη πάλη. Επιτέλους ο Ηρακλής κατόρθωσε να σφίξει δυνατά το λαιμό του Κερβέρου και άρχισε να τον σέρνει πίσω του προς την όχθη του ποταμιού. Ο Κέρβερος από το σφίξιμο έχασε τη δύναμή του και έπεσε μπροστά στον Ηρακλή. Τρόμαξε ο Ευρυσθέας, όταν είδε τον Κέρβερο, σκέπασε το πρόσωπό του με τα χέρια του και τρέμοντας από το φόβο, είπε στον Ηρακλή ότι δεν μπορεί να βλέπει τον Κέρβερο. Τότε ο Ηρακλής είπε στο φύλακα του Άδη:

– Τρέξε και γύρισε πίσω στο βασίλειό σου.

Ο Κέρβερος ξαναγύρισε στον Άδη. Έτσι εκπληρώθηκε και η τελευταία απαίτηση του Ευρυσθέα. Ήταν η μεγαλύτερη νίκη του Ηρακλή.